Mustafa Kemal ile Samsun’a çıkarak Kurtuluş Savaşı’nı başlatan 18 kişiden biri Edirne'li Hüsrev Gerede

Hüsrev Gerede

Hüsrev Gerede (12 Mart 1886, Edirne – 1962, İstanbul), Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet tarihininin önemli isimlerinden olan Türk asker, politikacı ve diplomattır. Kurtuluş Savaşı sırasında iç isyanların bastırılmasında rol oynadı. Savaştan sonra Büyükelçi ve milletvekili olarak görev yaptı.
Hersekli 1886 yılında Edirne’de doğdu. Rıdvanbeyoğlu ailesinden Ferik (Korgeneral) Mehmet Ali Paşa ile Mah-I Nur Hanım’ın oğludur. 1908 yılında Harp Akademisi’ni kurmay yüzbaşı olarak bitirdi . I. Dünya Savaşı’nda Doğu Cephesi’nde görev aldı.
[adsenseyu1]
Mustafa Kemal ile Samsun’a çıkarak Kurtuluş Savaşı’nı başlatan 18 kişiden birisidir.19 Mayıs 1919’dan itibaren Mustafa Kemal Paşa’nın kurmay heyetinde istihbarat ve siyasi şube müdürlüğü yaptı. Havza, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara’daki tüm mili mücadele hareketlerine katıldı. Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı ‘nda Trabzonmilletvekili olarak bulundu. İstanbul’un işgali üzerine Ankara’ya geçti, Trabzonmilletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin çalışmalarına katıldı.
Gerede İsyanı’nı bastırmakta gösterdiği başarıdan dolayı Atatürk daha sonra kendisine Gerede soyadını verdi.
Cumhuriyet döneminde askerlikten ayrılarak, Budapeşte, Sofya, Tahran, Tokyo,Berlin ve Rio de Janeiro Büyükelçiliklerinde bulundu. Türkiye’nin Mihver Devletleriyanında savaşa katılması için çalışmalar yürüttü. 1934 yılında Rıza Pehlevi’ninAnkara’ya gelmesini ve Türk-İran dostluğunu güçlendirilmesini sağladı. Tokyo Büyükelçiliği sırasında Ertuğrul Şehitliği’ndeki anıtı restore ettirdi.
Gerede, 1949’a kadar millet meclisinde çeşitli illerin temsilciliğini yapmayı da sürdürdü. 1924-1936 yılları arasında Urfa, 1942-1947 yıllarındaSivas milletvekiliydi.
Diplomat Galip Kemal (Söylemezoğlu) Bey’in kızı Lamia Hanım ile evli olan Hüsrev Gerede’nin Ali Faruk ve Mehmet Selçuk adlı iki oğlu olmuştur.
Gerede’nin Japonya ve Almanya üzerine kitapları vardır. Atatürk ile ilgili anılarını yayımlamıştır.
İstanbul, Teşvikiye’de, uzun yıllar yaşadığı caddeye Hüsrev Gerede anısına bir anıt dikilmiştir.

Bir cevap yazın

Pin It on Pinterest