Kanuni Sultan Süleyman’ın 1539 Tarihli “EDİRNE'NİN MAHALLELERİ VE SOKAKLARI VE ÇARŞILARININ TEMİZ ETMESİYÇÜN NİŞAN-I HÜMAYUN’u”

.

Kanuni Sultan Süleyman’ın 1539 Tarihli
“EDİRNE’NİN MAHALLELERİ VE SOKAKLARI VE ÇARŞILARININ TEMİZ ETMESİYÇÜN NİŞAN-I HÜMAYUN’u”
Nişan-ı hümayun yazıla; şimdiki halde Dar ‘üs—Saltanat’ il—Aliyye ve’l—Hilaf et’ is— Seniyye Mahruse-i Edirne — Humiyet an’il— beliyye—’nin mahallat ve çarşuların ve sokakların gözedüb temiz eylemek içün, da-rende-i misal-i bi misal ve rafi’—i tevki’—i refi’—i ferhande—kal Amr’ın maslahat—güzarlığına i’timad olunmağın belde-i mezbure subaşılığına ta’yin edüb işbu Yasaknâme-i hümâyunumu verdim ve buyurdum ki;[adsenseyu1]
1. Çağırdub ve yasak ede; min ba’d hiç ehad evi yörelerin ve dükkanların na—pak tutmayub mezbele ve anın emsâlinden nesne vaki’ olmaya, olursa gidereler.
2. Mezkur subaşı, bu babda kemal-i ihtimam üzere olub çarşularda ve mahallerde dökülen mezbeleleri, kimin evine ve havlusuna yakın olursa anın döktüğü ma’lum olıcak pak etdüre. “Biz etmedük” derler ise, edeni bulı—vereler, anun yasağı, ana ola.
3. Ve karbansarayların mezbelelerin karbansaraycıya çıkardub hali yere iletdüre.
4. Ve hammamların çirgabı yolları mezbeleler ile tutulmuş o kimin evine ve havlusuna ve haremine yakın olursa, ayırtlatduralar, “Biz etmedük” derlerse, edeni bulıvereler, ana pak etdüre.
5. Ve çirgab yolu üzerine kademgah yaptırmaya. Yaparlarsa şehir subaşısı (ma’ri-fetiyle ref ede) Şehir subaşısı dahi ana bu babda mu’avin ola.
6. Ve came şuyların ve kan alıcıların kanların ve çirgabların tarik-i amma dökmekden men’ edüb hali ve halvet yerlere iletdüre.
7. Ve boyacıların ve aşçıların ve başçıların ve semercilerin otların ve gübrelerin yol üstünde dökmekden tamam men’ ve yasak edip hali ve halvet yerlere iletdüre.
8. Ve yasak ede ki; arabacılar sığırların na’l—band dükkanında aleflemeyüb evvelden kanda alefler ise, gerü anda alef ede. Eğer zaruret olursa, nal—band dükkanlarında aleflemelü olursa, anlara pak ütdüre. Ve mezbele den ve sığırları tesinden ne olursa, haricinden ve hali yerlere iletdüre.
9. Ve açık makbereleri yasak edüb ördu-re. Ve at ve it ve kedi ve anın emsali çife ve mekruh olan nesneleri makabir arasına bırakmadan men’ ede; edenin hakkında gele
10. Ve arabacılara yasak edüb öküzlerin halkın evleri önünde ve havluları dibinde kondurmayub bağlatmayalar. Ma tekaddem den kona—geldükleri yere varub anda bağlayalar ve anda konalar. Ve kona—geldükleri yerde dahi gübreden ve mezbeleden ne ederlerse, hali mahallere iletüb pak edeler.
11. Ve hem onat veçhile yasak ede ki, evlerde don yudukları sabun suyun yol üstüne saçmayalar ve dökmeyeler. Ve bu hususi dahi men’ edüb etdirmeyesin; edenin hakkında gele.
12. Dahi onat veçhile görüb gözedüb çifeden ve sair mezbeleden pak etdüre. Ve at ölüsin ve sair davar cifesin halk incindiği yerde kodurtmaya. Gereği gibi yasak edub men’ eyleye. Her kim ki, eslemeyüb temerrüd ederlerse, ol cifenin başın kesüb bırakan kimesnenin boynuna takup şehri teşhir edub men’edeler. Eslemeyeni yazub bildüre.
13. Ve kapı halkından kimesne temerrud etmeyüb ve yasağıma mani’ olmayalar, olurlarsa Dergah-ı Mu’allama arz oluna hakkından geline. Ve kadı ve şehir subaşısı mezkura mu’avin olup ihmal etmeyeler, şöyle bileler.
Fi Safer sene 943 (Haziran 1539)”

Bir cevap yazın

Pin It on Pinterest