ANITKABİR'DE ANITSAL YAPITLARIYLA YER ALAN BİR HEYKELTRAŞ: Edirne'li Hüseyin Anka ÖZKAN

ANITKABİR’DE ANITSAL YAPITLARIYLA YER ALAN
EDİRNE ERKEK ÖĞRETMEN OKULU MEZUNU
BİR HEYKELTRAŞ: Hüseyin Anka ÖZKAN
Anıtkabir’e Tandoğan Kapısı’ndan girildiğinde; karşılıklı olarak “İstiklâl” ve “Hürriyet” kuleleri yer alır. Hürriyet Kulesi’nin önünde üç erkekten oluşan “Erkek Heykel Grubu” bulunur. Türk askerini, Türk gençliğini ve Türk köylüsünü temsil eden bu heykellerin yüzündeki derin acı ifadesi, Türk milletinin kendine özgü ağırbaşlılığını ve yüksek irade gücünü dile getirir.
İstiklâl Kulesi’nin önünde ise üç kadından oluşan “Kadın Heykel Grubu” bulunur. Ulusal kıyafetler içindeki bu üçlü grup, Türk kadınının Atatürk’ün ölümünün acısı içinde bile gururlu, ağırbaşlı ve azimli olduğunu dile getirir.
Kulelerden sonra devam eden “Aslanlı Yol” un iki yanında da oturur pozisyonda toplam 24 aslan heykeli yer alır. Bu heykeller kuvvet ve sükûneti temsil eder.
Anıtkabir’deki bu anıtsal yapıtların tümü Edirne Erkek Öğretmen Okulu mezunu; değerli büyüğümüz, heykeltıraş Hüseyin Anka ÖZKAN tarafından yapılmıştır, onun eseridir.
Hüseyin Anka (ÖZKAN) 1909 yılında Dumurcalı’da doğmuştur. İlk sanat eğitimini ve zevkini Edirne Erkek Öğretmen Okulu’nda resim öğretmeni olan Ratip Aşir ACUDOĞLU’ndan alır. (ACUDOĞLU da ünlü bir heykeltıraşımızdır. Menemen’deki Kubilay Anıtı, Erzincan’daki İnönü Anıtı Acudoğlu’nun eserleri arasındadır.) O yıllarda okulumuzu ziyarete gelen dönemin unutulmaz Millî Eğitim Bakanı Mustafa Necati’nin dikkatini çeken Hüseyin Anka’ya, bakanın emriyle İstanbul azınlık okullarından birinde haftada birkaç saat Türkçe dersi öğretmenliği verilir. Bir taraftan da kendisine Güzel Sanatlar Akademi’sinde okuma olanağı sağlanır. 
Hüseyin Anka (ÖZKAN) 1940 yılında sanat eğitimini tamamlar. Sonraki yıllarda ülkemizde en çok anıtsal heykeller yapan sanatçılardan biri olur. 1991 yılında da “Devlet Sanatçısı” seçilir.
Ankara Dil Tarih Coğrafya Fakültesi önünde yer alan Mimar Sinan Heykeli, Ankara Ziraat Bankası önündeki Mithat Paşa Heykeli, Ankara Kredi ve Yurtlar Kurumu bahçesindeki anıt kompozisyonu, Aydın, Antakya, Manisa, Trabzon, Van, Gönen ve Diyarbakır’daki Atatürk Anıtları, İskenderun Anıtı, Pehlivan Koca Yusuf Heykeli, onun diğer anıtsal yapıtları arasındadır. Bugün kullandığımız 100 TL’lık banknotların arka yüzünde yer alan Itrî portresi; yine onun yapmış olduğu Itrî Heykeli’nden yararlanılarak yapılmıştır.
Hüseyin Anka ÖZKAN’ı ne yazık ki 2001 yılında yitirdik. Bu değerli büyüğümüzü, sevgili okuldaşımızı rahmetle, sevgiyle ve minnetle anıyorum. Ruhu şad olsun…
(*) M. Kadri SÜMER/ “1882’den 1978’e EDİRNE ERKEK ÖĞRETMEN OKULU TARİHÇESİ” adlı kitap çalışmamdan özet olarak aktarılmıştır.

Pin It on Pinterest