EDİRNE’DE KARA BAYRAK veya SİYAH ÖRTÜ Yırtma Geleneği

EDİRNE’DE KARA BAYRAK veya (SİYAH ÖRTÜ Yırtma Geleneği);

15.Mayıs.2018 Tarihli yazıda, Tophane Bayırını Anlatırken kısaca değindiğimiz,Edirne’de Milli Bayramlar’ın Donanma ve Resmi Geçitlerinin yapıldığı yerler konusuna dönersek daha önceleri, Kıyık caddesinden yürüyerek, Tophane bayırındaki paşa konaklarının önlerine kurulan iki (Donanma Kapısı)’nın altından geçip, Selimiye camii avlusunda toplanılır, nutuk ve söylevlerden sonra törenler biterdi. Bu durum 1913’te (Edirne’nin Bulgar İşgali)’ne kadar devam etti.

21.Temmuz.1913’te Edirne’nin Bulgar işgalinden kurtulmasından sonra ise, Askeri birlik ve Resmi kuruluşlar, Resmi geçit öncesi (Selimiye Camii Avlusu)’nda toplanıp nutuk ve söylevleri camii avlusunda yaptıktan sonra, yeni yapılmış olan Edirne Belediye binası önünde kurulan Donanma kapısı altından geçip, yeni Belediye binası önünde toplanan devlet Erkânını selamlayıp, Abacılarbaşı’na geldikten sonra dağılmaya başladılar.

21.Temmuz.1913’te, Türk Ordusu Edirne’yi Bulgar askerinden geri alınca, önce (Manyas Karakolu)’na Türk Bayrağı çekildi.

Ardından (Saat Kulesi)’ne de Türk Bayrağının çekildiğini gören Edirne halkı Selimiye Camii avlusunda toplandı. Yağ kandilleri ile cami minareleri arasına yazılar yazan ve cami minareleri ile Saat Kulesine (Kandilli kaftanlar) giydiren Edirneli mahya ustaları Selimiye Cami’nin Bulgaristan yöresine bakan iki minaresi arasına (siyah örtü) içerisinde al Bayrağımızı çekip Devlet Erkânının konuşmalarından sonra, dualar okunur ve kurbanlar kesilir iken, (Siyah Çarşaf)’ı yırtıp, altından Ay-Yıldızlı Bayrağımızı çıkardılar. Bu (Siyah Örtü Yırtma Geleneği) 25.Temmuz.1920 tarihinde Yunan ordusunun Edirne’yi işgaline kadar devam etti.

25.Kasım.1922’de (Edirne’nin Yunan işgalinden kurtulması)’ndan sonra, (Bulgar işgalinden kurtuluş); (Yunan işgalinden Kurtuluş)’a dönüşüm yaptı. Selimiye Camii’nin Bulgaristan tarafına bakan iki minaresi yerine, Yunanistan tarafına bakan, çapraz minaresi arasına çevrildi. 25-Kasım günleri, Kurtuluş Bayramları başlamadan önce, Selimiye minarelerindeki Kara Bayrak’ın yırtılıp, altından Al Bayrağımızın görünmesi üzerine toplar atılır, Bayram başlardı.

10.Kasım.1938 tarihinde, Ulu Önderimizin ölümü ile, iki minare arasına elektrik ampulleri ile (ATATÜRK) mahyası yazıldı. Bir yıl devamlı olarak, akşam ezanından, sabah ezanına kadar, her akşam (ATATÜRK) mahyası yakıldı. 1938 yılı Kurtuluş Bayramı ise, resmi geçit yapılmadan, Atatürk anılarının konuşulması ile geçiştirildi. (Kara Bayrak Yırtma Geleneği) yapılmadı.

1939 yılında İkinci Dünya Savaşı başlayınca, (Örfi İdare) ilân edilip, Pasif Korunma başlaması ve cami minarelerinin, şerefelerine, düşman uçakları için, makineli tüfekler konulması sonucu, Selimiye Camii’nin minareleri arasında mahya yazılışı ve (Kara Bayrak) çekilişi yapılmadı. savaş yıllarında bütün Resmi bayramlar çok sönük geçti. 1944 savaş sonrası yapılan Kurtuluş Bayramı’nda yalnız bayrak asıldı. (Kara Bayrak Yırtma Geleneği) kaldırıldı. Yedi yıllık aradan sonra, bir daha tekrar edilmedi.

Londra (E-5) Karayolu’nun asfalt yapılması ve Otobüs Terminali’nin (günümüzde eski terminal) de Hacılarezanı yöresine taşınmasından sonra da, Resmi geçitler, Belediye Binası önünden kaldırılıp, Hacılarezanı yöresinden, Eski Cami yönüne doğru asfalt üzerinden, bayır yukarı yapılmaya başlandı. Günümüzde de aynı durum sürmektedir.s:11,12,13

EDİRNE’NİN FETİH GÜNLERİ BAYRAMLARI’NIN, ÇİNGENE (KAKAVAĞ) ŞENLİKLERİ’NE DÖNÜŞÜMÜ

İ.Hakkı SOYYANMAZ – Emekli Öğretmen

Not; Tarafımdan, aşağıda eski bir fotoğrafta, Bulgaristan yönüne bakan, Selimiye Camii’nde dalgalanan Türk Bayrağımız görülmektedir.

Kaynak : Şener Kulalar

Pin It on Pinterest