Dünyanın İlk Standartlar ve Tüketiciyi Koruma Kanunları

II:Bayezıd

7- Aşçılar bişürdükleri aşı pâk bişüreler ve çanakların pâk su ile yuyalar ve tezgâhlarında kâfir olmaya. Ve iç yağiyle nesne bişürmeyeler. Ve bir akçelik eti her ne narh üzerine alurlar ise beş pare[parça] olur. Bir akçelik aş alanın aşına bir pâre koyalar. İki pulluk dahi etmek vereler. Bir akçelikden artuk alsalar ya eksük alsalar, bu hisâb üzerine vereler. Cemî’ Edirne’nin aşcıları ittifakiyle teftiş olundı.

58-Ve ayağı yaramaz bârgiri işletmeyeler. Ve at ve katır ve eşek ayağını gözedeler ve semerin göreler. Ve ağır yük urmayalar; zira dilsüz canavardır. Her kangısında eksük bulunursa, sahibine tamam etdüre. Eslemeyeni gereği gibi hakkından gele. Ve hammâllar ağır yük urmayalar, ma’kul üzerine ola.

  194-Berber gözlene; kâfir başın tıraş etdükleri ustura ile Müslüman başın tıraş etmeyeler. Kâfir yüzin sildikleri fota ile Müslüman yüzin silmeyeler. Usturaları keskün ola.[adsenseyu1]

195-Tabibler dahi gözlene; bîmârhâne[hastahane] tabiblerine göstereler, imtihan edeler, kabul etmedikleri kimesneleri men’ edeler. Cerrâhlar dahi gözlene; san’atlarında kâmil olalar.

196-Değirmenciler gözlene; değirmende tavuk
beslemeyeler ki, halkın ununa ve buğdayına zarar etmeye. Ve âdetlerinden artuk almayalar ve iri öğütmeyeler ve kesmüklü buğdayı değiştirmeyeler ve illâ muhkem ve müntehî[sona eren, biten] hakkından geleler.

198.  Ve câmilerde dilenci tâifesin yürütmeyeler.   

* “Bilinmeyen Osmanlı”, Prof. Dr. A. AKGÜNDÜZ-Doç. Dr. S. ÖZTÜRK, OSAV, İst. 1999, s. 126

Dünyanın İlk Standartlar ve Tüketiciyi Koruma Kanunları

II. Bâyezid devrine ait en mühim kanunlardan birisi şüphesiz ki, Bursa, İstanbul ve Edirne İhtisâb Kanunnâmeleridir. Bu kanunnâme, dünyanın en mükemmel ve en geniş belediye kanunu olmakla kalmamakta, aynı zamanda dünyada ilk tüketici haklarını koruyan kanun, ilk gıda maddeleri nizâmnâmesi, ilk standartlar kanunu, ilk çevre nizâmnâmesi ve kısaca asrına göre çok hârika bir hukuk kodudur. Bu kanun, hem Osmanlı örf âdetlerini ve hem de İslâm hukukunu çok iyi bilen Mevlânâ Yaraluca Muhyiddin tarafından hazırlanmıştır. Hazırlanış tarihi 1502 ila 1507 tarihleri arasındadır.

Kaynak: www.yamabilgi.blogcu.com dunyanin-ilk-standartlar-ve-tuketiciyi-koruma-kanunlari/8842108