O aslında Bir Vali Ama Tarihe, Edirne’li Çaycı İzzet Efendi Olarak Geçti.

Gravür

Edirne’li Çaycı İzzet Efendi : Çaycıların piri olarak kabul edilen Hacı İzzet Efendi. 1819 Edirne doğumlu olan ve Çaycı İzzet Efendi olarak bilinen bu zat çayın risalesini yazmış ve çaycıların piri unvanını almıştır. 1879 yılında Maarif Nezaretinin izniyle yazılan çay risalesi basılan ilk çay kitabıdır.

Edirneli Çaycı İzzet Efendi’nin risalesine bakarsak, çay ikinci derecede bir tıbbi madde. Bundan dolayı da vücut için ilaç: Muhallildir (maraz eseri olan yumruları küçültür). Hazımdır (hazmettirici), mukavvidir (kuvvet veren), mürevvihi ervahtır (ruhları rahatlatıcı.) Dimağ ile mide ve ciğere kuvvet bahş eyler…

Seçeceklerinize bakıp bakıp tasalanmayın, bir bardak çay içiverin.

Zeynep Göğüş - Sabah, 21 Ocak 1999

“İzzet Efendi 1819′da Edirne’de doğdu. İstanbul’a gelerek devlet hizmetine girdi. Hicaz vali vekilliği, Suriye merkez mutasarrıflığı ve Basra Valiliği gibi çeşitli memuriyetlerde bulundu. En son vazifesi olan Adana valiliği görevi ise çaya olan merakından dolayı saray tarafından ‘lutfen’ verildi. Bu çay meraklısını tanıyıp hatıralarında ondan bahsedecek olanlar, İzzet Efendi’nim idareyle yahut valilikle hiçbir alákasının olmadığından yakınacak, ‘ziyaretine gelenleri makam odasında bizzat yaktığı büyükçe semaverinden eliyle çay ikram ettiği’ni biraz tatlı biraz da şikáyetçi bir tavırla nakledeceklerdi.

1879′da, İstanbul’da 81 sayfalık bir ‘Çay Risalesi’ bastırdı. 1844 yılından beri çayla içiçe olduğunu ve çayı bizzat yetiştirdiğini yazıyor, çayın adının nereden geldiğinden ve hangi dillerde çayla ilgili ne gibi yayınların bulunduğundan tutun, yeşil çayın sıkça esneme ve ağız kamaşması yaptığına, ‘kalbe heyecan, uzuvlara titreme, vücuda zaafiyet’ verdiğine ve sütlü çay içme ádetinin nereden geldiğine kadar çay hakkında birbirinden garip konudan bahsediyordu.”

03 Aralık 2001 Hürriyet :

M.Bardakçı