UNESCO DÜNYA KÜLTÜR MİRASI-Gürcan TÜRKOĞLU – Büyükelçi

UNESCO DÜNYA KÜLTÜR MİRASI
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı’nın (UNESCO), 17. Genel Kurulunda 16 Kasım 1972 tarihinde “Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme” kabul edildi. Türkiye bu Sözleşmeyi 1982 tarihinde kabul etti.
Sözleşme’ye göre, dünyada evrensel seçkin değer taşıyan ve otantikliği ile bütünlüğünü koruyan kültürel ve doğal varlıklar ‘’Dünya Mirası’’ sayılıyor.
‘’Dünya Mirası Listesi’’ adını taşıyan bu listeye girmeyi başaran yerler, dünya çapında statü, prestij, turistik çekicilik, kaynak ve teknik yardım imkanı elde ediyor. Üye ülkeler ise, bunun karşılığında sözkonusu miras alanlarının ‘’otantikliğini ve bütünselliğini’’ bir Yönetim Planı çerçevesinde korumak üzere gerekli idari önlemleri alma yükümlülüğünü üstleniyor.
Sözleşmenin uygulamasının izlenmesinden 24 ülkeden uluslar arası uzmanların seçilerek yer aldığı Dünya Miras Komitesi (DMK) sorumlu. Listeye girecek yerleri de aynı Komite tespit ediyor. Bu programı UNESCO Dünya Mirası Merkezi yürütüyor.
1972 yılından beri bütün insanlığın ortak mirası olarak kabul edilen kültürel ve somut olmayan eserler UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmaktadır. Türkiye’nin başvuruları sonucunda 1982 yılından bu yana 10 kültürel ve 8 somut olmayan olmak üzere toplam 18 değerin bu listelere girmeyi başardı.
Dünya Mirası Listesine giren on alan şunlar: İstanbul, Divriği Ulu Cami, Truva, Safranbolu, Pamukkale, Kapadokya, Nemrut, Xantos-Latoon, Hatuşa ve Selimiye. İki adaylık dosyası (Çatalhöyük ve Alanya Kalesi ve Tersanesi) ise halen Dünya Mirası Merkezince inceleniyor. Ayrıca 26 miras alanı için ilgili makamlarımızca hazırlanan adaylık dosyaları Geçici Listede bulunuyor.
Edirne, bu listede alan ve eseri olan tek il olma özelliğini taşıyor. Bilindiği gibi Kırkpınar Yağılı Pehlivan Güreşleri 2010 yılında somut olmayan, Selimiye Camii de 2011 yılında kültürel dalda Dünya Kültür Mirası Listesi’ne girdi.
Gürcan TÜRKOĞLU
Büyükelçi
UNESCO Nezdinde Türkiye Daimi Temsilcisi