Paşaeli Gazetesi Özel Sayı: Lozan Sulhu…

Sulh Nüshası

İstiklâl ve hâkimiyetimizin tanındığı sulh gününde idrâk ettiğimiz mes’ûd bayramı bütün okuyucularımızın tebrik ederiz. Bize aziz canları bahasına sulh kazandıran İstiklâl Şehitlerinin pâk ruhları şâd ve azmiyle, imanıyla bu günü yaratan Büyük Millet Meclisi var olsun.

Lozan Sulhu

Dünyanın tarihçe malûm olan en eski zamanlarından beri şehâmet ve medeniyyet yollarında harikalar yaratan bu millet, yarın ki nesile İstiklâl mücadelesinin en çetin ve en parlak sahifelerini bütün bir cihanın sitâyiş ve alkışlarına mazhar olmak suretiyle hediye etti. Ve aziz davasını, hakk ve fazilet davasını simsarca çiğnemek isteyen ve vahşi menfaatperestlere, bükülmeyen kuvveti, sarsılmayan imanı ile galebe etti. Fazilet ve vicdanı cüzdan da, hakkı da kuvvet de arayan yalancı medeniyetin riyakâr efendilerine karşı galib geldi.

Davamız kadar meşrû, davamız kadar haklı dünyada hiçbir dava yoktur. Ne kimsenin toprağında gözümüz ne de kazancında fikrimiz vardı. En hissis emellerine dünyanın en güzel ve en insanî fikir ve nazariyelerini siper ittihâz eden hayâsız medeniyetçilerden yalnız ve yalnız hür ve müstâkil bir Türkiye istiyorduk. İlân ve vaad edilen milliyet esasları, mâ’hûd Wilson Prensipleri Mondros’da Mütarekeyi kabul ederek silahlarımızı teslim etmek için kifâyet etmişti. Eğer düşmanlarımızda küçük bir hüsn-i niyet, ufak bir his insanî bulunsaydı daha düne kadar aramızda gezen, sesleri kulaklarımızda çınlayan yüzbinlerce insan bugün kara toprakların altında çürümezdi. Fakat onlar, kahbeliklerini yaparken, neticeden emin idiler. Zirâ onların topu, mitralyözü, deriden botu hulâsa hayât söndürmek, galebe te’min edebilmek için her şeyleri vardı. Bizim ise, vesâit-i müdâfaa nâmına elimizde hiçbir şeyimiz yoktu. Silahlarımız ellerinde idi. Fakat (….) , kendilerini Çanakkale’de bütün bir (…) karşı, rezil bir ittihâzama uğratan ruhu ihmâl etmişlerdi. O ruh ki, Allah’ın fevz ve nusretinden emin bulunduğu içün çıplak beden ile dev gibi zırhlılara galib-âne karşı koymuştu. O ruh ki, dün Çanakkale’de bugün de Sakarya ve İzmir’de en yüksek eserlerini tarihe mal’etmiştir. İşte düşmanlarımız bu noktayı mühimsemediler ve zan’ettiler ki mermi yağmuru ile bir millet boğulabilecektir. Lâkin boğamadılar.. Masa başlarında hayâta, fikr-i insaniyete çok hürmetkâr, harb meydanlarında vahşi, hunhar ve katil medeniyyet olan onlar bugün maglûb oldular. Biz ise çoluğumuz, çocuğumuz ak sakallı ihtiyarımız, kuvvetlimiz, zayıfımızdan yarattığımız iman ve hakk cephemizle galib geldik. İşte imzalana Lozan Sulhu buna ifade ediyor. Tarih yarın ki nesillere bunu, bu kanlı macerayı nakil eyliyor.

Fakat ortada katillerin elleriyle yıkılmış istilâ-zede bir ülke, bir vatan parçası var ki, imar ve tamirini süratle bizden bekliyor.

Yüzbinlerce şehid yavruları, şehid yuvaları var ki mücâdelât-ı âtiyemizin en kutlu esaslarını bu ellerle kuracağız, bizden imdâd bekliyor.

Ve nihayet biz şen ve mes’ûd, davullar, zurnalar, mızıkalar, türkülerle sulhu ve yeni hayâtı karşılarken her gün derelerle kardeş kanı akıtılan Garb-ı Trakya’mız var ki bugün cellâdın önünde boynu bükük bir masûm gibi dakikadan dakikaya, saniyeden saniyeye helâlini ve istihlâsını bekliyor. İşte bu gâye ve esaslar dahilinde mütesânid bir kitle-i vahdet hâlinde yürüsek zaferi, sulh ve istikbâl sahalarında da takib edeceğimizden emin olabilirz.

Haşim Cevdet

Sulh Oldu

Ankara 25 Temmuz İcra Vekilleri Hey’et-i Riyaset’i tarafından neşr edilen tebliğ-i resmiyedir.

Temmuzun yirmi dördüncü Salı günü saat üçde başlayıp dörtde hitâm bulan celsede Türkiye Büyük Millet Meclis Hükümeti sulh murahhaslarıyla, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Romanya ve Yunanistan murahhasları arasında sulh muâhede-nâmesi imza edilmiştir. Yalnız Sırbistan Türkiye’ye taalluk etmeyen esbabdan dolayı muâhedeyi imza etmemiş ve konferansı tarafından muâhedenin mevki’i mer’iyyete vaz’ına kadar imzaya imkân bırakmak üzere bir protokol tanzim olunmuştur.

Paşaeli: Sulh bugün bir emir vakıadır. Sırbistan’ın Sevr Muâhedesinde olduğu gibi imzadan çekinmesi bize taalluk etmeyip Divan-ı Umumiye mesâiliyle alâkâdar ve ehemmiyetsizdir.

Lozan 24 Temmuz saat 15:20 tarihli şimdi akşam gazetesine gelen telgraftır:

(………) önde muazzam bir tehâcüm vardı. Murahhaslar saat üçte muvâsalat ettiler. İsviçre Reis-i Cumhur’u saat üçü on geçerken konferans celsesini kısa bir nutukla gûşâd ederek murahhasları muâhedenin imzasına davet etmiştir. Konferans Kâtib-i Umumiyesi Pasıklı(!) konferans namına ilk imzayı vaz’ etmeye davet etmiştir. İsmet Paşa Hazretleri cebinden çıkardığı altın kalemle saat tam üçü yirmi dakika geçerken muâhiddeyi imzalamıştır. Ve diğer murahhaslar onu takiben vaz’ imza edeceklerdir.

Gazi Paşa’nın Müdâfaa-i Hukuka Bayram Tebriği

İdrâk ettiğimiz bayram, Lozan Sulhu’nun imza edildiği güne tesadüf ediyor. Memleketin felâketle bunaldığı bir zamanda milleti halâs ve istiklâle eriştirmek içün girişdiğimiz mücadele silahlarımızın ve siyasetimizin kazandığı muvaffakıyetlerle ilk büyük merhalesine vasıl olmuştur. Türk milletinin hür olduğu kadar hakiki bir nizam-ı içtimâi içinde zengin, müreffeh, sahib-i arifâne ve san’ât olarak yaşamasını kendine gâye ittihâz eden cem’iyyetimiz ve fırkamız sulhun tamamen aynı fikir etrafında toplanmış zevata re’yini vermek suretiyle gösterdiği vahdet ve tesânüdün sulhun imzasını mühim bir nisbette tecil etmiş olduğunu beyân ve arz, vatandaşlarımızı milli tarihimizin büyük bir muvaffakıyyet merhalesi olan bu mes’ûd bayramdan dolayı bütün kalbimle tebrik eylerim.

Gazi Mustafa Kemal

PAŞAELİ GAZETESİ
Haftada iki defa çıkan siyasi halk gazetesi
Hicri: 10 Zilhicce 1341
Rûmi: 25 Temmuz 1339
Çarşamba
Halk için faydalı yazılara sayfalarımız açıktır. Neşr olunmayan evrak iade olunmaz.
Abone şeriatı:  Senelik 260, altı aylık 130, üç aylık 65 kuruşdur.
İmtiyazı alan: Mustafa Kasım
İdare yeri:  Balıkpazarı
Telgraf adresi: Edirne Paşaeli
Nüshası 100 paradır
1339 senesi Şubat’ında kurulmuştur.
Yıl:1
Sayı: 42
 
Cengiz Bulut Arşivi
Osmanlıca’ dan düzenleme Neriman Ekinci