Darülfünun öğrencilerinin Edirne seyahati


Prof.Dr. Emre DÖLEN
Darülfünun öğrencilerinin Edirne seyahati
Savaşın başlamasından önce ve savaşın hemen ardından Edirne’ye çok sayıda göçmen gelmişti. Uzun süren kuşatma ve ardından gelen Bulgar işgali sırasında gerek yerli halk ve gerekse göçmenler çok kötü koşullar altında yaşamak zorunda kalmışlardı. Edirne’nin kurtuluşunun hemen ardından savaştan önce savaş mitingleri düzenleyen Darülfünun Hukuk Şubesi öğrencilerinin öncülüğünde bu kez “Edime muhtacîni” için yakalara rozet takılarak iane toplanmaya başlandı. Bu girişime Hukuk Şubesi hocaları ile Mekteb-i Mülkiye öğrenci ve hocaları da destek verdiler.
edirne rozet..
Toplanan ianenin Edirne’ye götürülerek burada düzenlenecek bir miting sırasında ilgililere teslim edilmesine karar verilmiş ve bir “Heyet-i Tertibiye” [Düzenleme Kumlu] oluşturulmuştur. Düzenleme Kurulu tarafından çok ayrıntılı ve disiplinli bir “Edime seyahati programı” hazırlanmış ve program, katılımcılara verilmek üzere bastırılmıştır. Programa göre bu seyahat Hukuk Şubesi Müdürü Adil Bey’in başkanlığında yapılacaktır. Seyahate yalnız
Darülfünun ve Mekteb-i Mülkiye öğrencileri ile bu okullardan mezun olduklarını kanıtlayanlar katılacaktır.
Program uyarınca 7 Ağustos 1913 Perşembe günü saat 16.00 dolayında Hukuk Şubesi’nin bulunduğu Zeynep Hanım Konağı’nda toplanılacak ve bir yürüyüş kolu oluşturularak 16.30’da hareket edilecektir. Yürüyüş kolunun önünde Darülfünun bayrağı, mızıka, Hukuk ve Mülkiye bayrakları bulunacak ve bunları hocalar ile öğrenciler izleyecektir. Bayezid, Divan Yolu, Bâb-ı Ali güzergâhı
izlenerek Sirkeci İstasyonu’da gelinecek ve burada Reis Adil Bey’in yapacağı bir konuşmanın ardından trene binilecektir.
Edirne’ye sabah saat 07.00’de varılacak ve istasyondaki karşılama töreni sırasında Adil Bey ile düzenleme kurulu üyelerinden Mustafa Bey tarafından birer konuşma yapılacaktır. Daha sonra saat 11.30 dolayında Selimiye Camii’ne gidilerek Cuma namazı kılınacak ve namazın ardından Koca Mustafa Paşa Camii müezzinlerinden meşhur mevlidhan hafız Fehmi Efendi tarafından “menkabe-i hazret-i risâletpenâhî” (Hazret-i Muhammed’in hayat hikayesi) okunacaktır. Saat 14.00 dolayında camiden hareket edilerek belediye tarafından gösterilen yerde bir miting düzenlenecektir.
Mitingde mızıka tarafından millî marş ve Darülfünun marşı çalındıktan sonra Darülfünun adına bir konuşma ile toplantı açılacaktır. Ardından Edirne halkı adına bir konuşma yapılacak, bunu düzenleme kurulu üyelerinden Danyal Behar Efendi’nin Türkçe ve Alber Garun Efendi’nin Fransızca nutukları izleyecektir. Miting kararlarının açıklanmasının ardından toplanmış olan iane, Edime valisi ile ilgililere teslim edilecektir. Miting, Arapça bir dua ve mızıkanın çalacağı millî marş ile sona erecektir.
Mitingin ardından öğrenciler istedikleri yerleri ziyaret edecekler ve saat 19.00 dolayında mitingin yapıldığı yerde toplanılacaktır. Burada, düzenleme kurulu üyelerinden Mustafa ve Sami Beyler birer veda konuşması yaptıktan sonra, topluca bazı yerler ziyaret edilerek saat 23.00 dolayında geri dönülmek üzere istasyona gidilecektir.
edirne programı
EK : Edirne Seyahati Programı
Darülfünun Hukuk Şubesi Müdir-i muhteremi Adil Bey Efendi’nin taht-ı riyasetinde olarak 25 Temmuz sene [1]329 [7 Ağustos 1913] tarihine müsadif Perşenbe günü zevali saat altı raddelerinde icrası mukarrer olan Edirne’ye seyahat programıdır :
Münhasıran Darülfünun ve Mülkiye müdavimlerile mezuniyetini isbat-ı hüviyet etmek şartile mezunîn iştirak edebileceklerdir. Mektebde zevali saat dört raddelerinde içtima ile dört buçukda hareket edilecekdir.
1. Suret-i hareket (önde Darülfünun bayrağı, musika, Hukuk bayrağı, Mülkiye bayrağı, muallimîn-i kiram) talebe efendiler.
2. Takib edilecek yollar Bayezid, Divan Yolu, Bab-ı Ali, Sirkeci.
3. İstasyonda Reis Bey tarafından bir nutuk irad edilecekdir.
4. Edirne’ye muvasalat zevali saat yedidedir. İstasyonda merasim-i kabuliye icra ve Müdir Bey’le Heyet-i Tertibiye azâsından Mustafa Bey tarafından irad-ı nutuk olunacakdır.
5. Cuma günü zevali saat on bir buçuk raddelerinde Sultan Selim Cami-i şerifine gidilerek Cuma namazı eda edilecekdir.
6. Cami-i şerifde namazı müteakib Koca Mustafa Paşa Cami-i şerifi müezzinlerinden mevlidhan-ı şehir hafız Fehmi Efendi tarafından menkabe-i hazret-i risâletpenâhî kıraat edilecekdir.
7. Cami-i şerifden zevali saat iki raddelerinde hareketle mahallî belediyesi tarafından irae olunacak mahalde umum Edime ve dindaşlarımızın iştirakile bir miting akd edilecekdir.
8. Miting mukarreratı : «1» Musika tarafından marş-ı millî, «2» Musika tarafından Darülfünun marşı terennüm edilecekdir, «3» Darülfünun namına bir nutuk iradile miting küşad edilecekdir, «4» Edime ahalisi namına bir nutuk, «5» Heyet-i Tertibiye azâsından Danyal Behar Efendi tarafından Türkçe bir nutuk, «6» Alber Garun Efendi tarafından Fransızca bir nutuk, «7» Miting mukarreratının hâzıra tebliği, «8» Cem edilen ianenin vali ve erkân-ı vilâyete takdimi, «9» Miting Arabca bir duâ-yı beliğ ile hitam bulacakdır, «10» Musika tarafından marş-ı millî.
9. Talebe efendiler mitingden sonra her yeri ziyaret edebileceklerdir.
10. Akşam saat yedi raddelerinde keza miting mahallinde bilictima Edime’li ve dindaşlarımıza Heyet-i Tertibiye azâsından Mustafa ve Sami Beyler tarafından bir nutuk irad edilerek veda edilecekdir. Ve bunu müteakib müctemien bazı mahallâtı ziyaret etdikten sonra saat on bir raddelerinde avdet etmek üzere trene gidilecekdir.
Heyet-i Tertibiye