Edirne'de Aile Lakapları Ratip Kazancigil


ESKİ EDİRNE’DE (1912 öncesi) LAKAPLI KİŞİLER VE AİLE LAKAPLARI
Takma adlar ve aile lakapları çoklukla kişilerin ve ailelerin belirgin özelliklerini yansıtırlar. Bizim toplumumuz, bu tür ad atamalara hem meraklı, hem de bu konularda bir hayli yeteneklidir. Bu nedenledir ki, verilen lakaplara bakıp toplumun espiri gücü, renkli mozayiği, değer yapıları ve yaşam biçimleri hakkında pek zengin sosyal ve folklorik malzemelere ulaşabiliriz. Edirne araştırmacılarının, bundan böyle ortak tarihi yapılara verdikleri değerler yanında bu şehirde yaşayanların sosyal nitelikleri üzerine de eğilmeleri dileğinde bulunuyorum.
[Edirne’de eski ailelerin soyadları]
-Tilki Salih: Asıl mesleği çıkrıkçı olup Sultan Selim’de Kandilci idi. karanfiloğlu’nda otururdu.
-Yamuk Mehmet Ağa: Cerrah idi. Özel ilaçlar yapardı. Kurşunlu fırında otururdu.
-Zilli Mehmet Çavuş: Bayındırlık işlerinde çalışır, Muradiye Küçükpazar’da otururdu.
-Tuzsuz Ahmet: Belli bir işi yoktu. Saraçhane başında otururdu.
-Gazi oğulları: Edirne’nin tanınmış ailelerindendir. Gazioğlu Mustafa ağa kıyık’ta oturur. Gazioğlu Ahmet efendi bahçe sahibi idi. Bunun oğlu Hafız Ahmet Muradiye Küçükpazar’ında otururdu.
-Şan veya Şâhin oğulları: Hâlen torunları bu adı taşırlar.
-Çakır Mehmet: Berber ve kahveci. Kirişhane’de oturur çok hikâye ve maceraları vardır.
-Pırpır oğulları: Memleket hastahanesi civarında otururlardı.
-Çetele İzzet: Ünlü kumarcılardan idi.
– Çakır Hacı Mustafa ağa: Berber ve Kahveci. Karanfiloğlu’nda Sucular kahvesini işletirdi.
– Draz hüsnü: Polis Komseri.
-Hımhım Mustafa: Belli bir işi yoktu.
-Karagülle Mehmet ağa:Gümrük kolculuğundan emekli. (Eski kabadayılardan).
– Molla mıstılar: Kirişhane’de oturur.
– Manav İzzet: Faydoncu.
– Mişokkalar: Balıkçı.
– Tokalaç Ahmet: Ünlü kumarcılardan.
– Keçi Mehmet: İnatçılığı ile ünlü.
– Boku sulular? ….
– Kara çiviler: Kara çivi Mehmet ağa. Kirişhanenin eski salcılarından.
– Karayılanlar: Köprüce bayırında otururlardı.
– Otuzbirler: Bu soy, yeniçerilerin Edirne numarası ile anılırdı.
– Serçe Ahmet:
– Sıçan Mustafa:
– Hacı coşkunlar: Hacı Coşkun gardiyan idi.
– Karahacı Mustafa: Muradiye’de otururdu.
– Mazra Mehmet: Kirişhane’de oturur.
– Gül Kadir :
– Topuz Ahmet: Sultan Selim Müezzinlerinden.
– Camgöz İsmail: İsmail pehlivan, Kıyık’da oturur.
– Hacı ciğerciler: Kıyık’da oturan İsmail Pehlivan soyundan.
– Maymuncu Hacılar: Kirişhane’de oturur.
– Kendi gelenler: İstanbul yolunda otururlar.
– Dini Kurular: Taşlık semtinde otururlar.
– Naval Mehmet: Kirişhane’de oturur.
– Tepeli kâmil: Muradiye’de tekke Zâkir-i idi.
– Kabak Ahmet: Landoncu idi.
– Çıfıt Şakir:
– Kabakçı Mehmet:
– Hacı Manda: Bedesten esnafındandı.
– Hendek Muşmulalar:
– Çifte Kenefler:
– Pinti Recep:
– Piliç Ahmet: Landoncu.
– Mişon Hakkı:
– Kuduz Eşref:
– Kara İsmail ağa: Eski kabadayılardan olup belediye komiseri idi.
– Card Osmanlar: Kirişhane’den.
– Card oğulları: Yıldırım’dan.
– Cebiş Yusuf:
– Aman anacığımlar:
– Kaz Rıza: Subay.
– Sulu Mahmut: Veteriner.
– Çapçak İsmail: Suyolcu idi.
– Kabakuşaklar: Gölmahallede otururlardı.
– Hovardalar: Kirişhanede otururlar.
– Genç Osman: Kirişhaneden.
– Karaferaceliler: Kirişhaneden.
– Yarım Edirne Haşan: Kasap.
– Gözüm Ali: Şumnulu (Edirnenin ilk tütün kaçakçısı)
– Zilli Ali: Arasta başında arabacı.
– Deli Mehme yahut, Ağarcı Mehmet efendi: İstanbul yolu.
– Hacı Kuşlar: Kirişhanede otururlar.
– İmam Ahmet: Kırlangıç bayırında ünlü narkaşlardan.
– Kanbur Saip efendi: Geçici işlerde çalışırdı.
– Dingil İmam Hacı İbrahim Efendi: Eskicâmi imamı idi.
– Mardin Mustafa: Ahırköylü. Kirişhane’de oturur.
– Kalaş Tâhir: Yeni imaretli kaçakçı.
– Horoz Hüsnü: Askeri îdâdi öğrencisi.
– Çetele Hafız: Yeni imârette oturur.
– Yahudi Ali, yahut, Köse Ali: Kirişhane’de oturur.
– Kafadar İsmail: Mihalbaşında kahveci.
– Kanberliler: Kirişhane’den.
– Baba Mustafa yahut, Raconcu Mustafa: Köfteci idi.
– Metelik Mehmet: Kıyık’ta oturur. Kahveci ve kaçakçı.
– Çanak Haşan: Abdullah hamamı civarında.
– Tıktık İbrahim: Önce kalaycı idi. Sonra Kız Öğretmen okulu hizmetlisi
oldu.
– Çakal Haşan: Emekli öğretmen.
– Karagöz Mustafa: Londoncu.
– Dostum Kâzim: Muradiye Küçükpazar’da oturur.
– Bamya Ahmet: Tütün kaçakçısı.
– Şimşirliler: Taşlık semtinde otururlar.
– Nakafanın Mehmet: Bedesten esnafından.
– Koca Ahmet: Kirişhane’de oturur.
– Çatlak Hafız: Çirmenli. Öğretmen emeklisi idi.
– Kara boğalar: Kıyık’ta idi.
– Domata Mustafa: Edirne Mevlevihânesi’nde.
– Kartopu Hacı Ahmet:
– Kanca burun İhsan: Arpa kervanında boş gezer.
– Sırık Ethem efendi: Kirişhane’de öğretmen idi.
– Zıh oğulları: Kirişhane’de (Zengin ahmet soyu).
– Yogo Ahmet: Acıçeşme kabristanında mezarcı.
Sabri Pehlivan: Kirişhanede tütün kaçakçısı.
– Holo Mustafa: Kır bekçisi idi.
– Kanca İsmail: Menzil ahırında hayvan cambazı.
– Kanaryalar: Kanarya İsmail. Murâdiyede kahveci.
– Denden Yâkup: Zindan altında landoncu.
– Gebeş Mehmet: Yeni İmarette kaldırımcı.
– Payo Mehmet: Kirişhane’de.
– Haralop Mehmet: Bağırsakçı.
– Gandil Hüsnü: Boş gezerlerden.
– Kafa Mustafa: Tütün Kaçakçısı.
– Karacehennemler: Kıyık’da oturun ailelerden.
– Babaçar: Kıyıkda dikici.
– Gaga Ahmet: Karanfiloğlu Tahtalı Hamam yanında.
– Loka Ahmet: Kirişhane’de arabacı.
– Hımhım Kâmil: Landoncu.
-Telli İsmail: Landoncu.
– Çepiç Ahmet: Landoncu.
– Gagaburun Bahaettin: Emekli komiser.
– Bağrıaçık Mehmet: Kirişhane’de.
– Kaykı Mehmet: Kirişhane’de.
– Aralandı Ali: Kır kahvecisi (Tunca kenarında)
– Gümgüm Rıza: Kıyık’da eski âşâr memuru.
– Balık Mehmet: Değişik tiplerden. Çiftçi idi.
– Cumhuriyet Mustafa: Ağaçpazarında yazıcı.
– Partallı Mustafa: İstanbul yolunda.
– Andır Mustafa: Kirişhane’de.
– Con Mustafa: Eski kazançmemuru.
– Kamid Rıza: Ayşekadın’da.
– Kabsonun Mehmet: İstanbul yolunda.
– Kapik Rıfat: Landoncu.
– Atık Haşan: Güzelcebaba’da.
– Sümüklü Rıza: Tütün kaçakçısı.
– Boklu Tahsin: Tekke kapıda.
– Kaba Mehmet: Tabak esnafından.
– Manav Şevki: Tütün kaçakçısı.
– Velet Mehmet: Tütün kaçakçısı.
– Dolmacı Ahmet: Terzi idi.
– Süslü Kâmil: Kavaf esnafından (Köylülere ve halka ilaç yapardı).
– Karga Rıfat: Milli Eğitim Müdürlüğü’nde memur.
– Kavas Mustafa ağa: Arasta başında kahveci idi. Edirne’nin canlı bir tarihi sayılırdı.
– Dede Hüseyin: Kavas Mehmet ağanın kardeşi. Kumarcı.
– Kazak Mehmet: Kasaplık yapardı.
– Kamış Tahir: Tabakhane semtinde kaçakçı kahveci.
– Köpekçi Dede Salih: Edirne’nin tanınmış kişilerinden ve akşamcılarından olup herkesçe sevilen bir adamdı. Hükümette odacı idi. Tekkesi de Abdullah hamamının yanında idi. t
– Hacı biciler: Asılları Zağralıdır. Oğulları Şefik Bicioğlu Vâli’dir.
– Softa Mehmet Efendi: Muhasebede memur.
– Hacı Bekdaşlar: Kirişhane’de otururlardı.
– Köstebek Mehmet: Ayşekadında. Güzel bağlama çalardı.
– Kuş Ahmet: Kirişhane’de bahçeci.
– Kabran Kulak Mehmet: Bostanpazarı’nda simsar.
– Bâdem içi Hüsnü: Kirişhane’de tütün kolcusu.
– Sinek Ahmet: Kirişhane’de kahveci.
– Pırasanın Hüsnü: Kirişhane’de balıkçı.
– Kırmızı Ali: Taş odalarda.
– Karagöz Ali Efendi: Ünlü köfteci idi.
– Teftişin Nuri ağa: Mehmet ağanın oğlu.
– Partal Yusuf: Şoför idi.
– Mızmız Osman: Yeni imarette çiftçi.
– Ekşi elmalılar: Kıyık’da aile.
– Karapireler: Muradiye’de aile.
– Çetin Hâfız: Perdahçı idi.
– Yonca Şerif: Amele idi.
– Ebe Ahmet: Dikici idi.
– Paçavracılar: Paçavracı Mehmet efendi. Ailedir.
– Kayık Ethem: Keçeciidi.
– Kule Mehmet: Balıkçı idi.
– Şeytan Hâfız: Gazi Mihal cami’i imamı.
– Keşel Mustafa: Saraçhane başında.
– Balkan Recep: İstanbul yolunda. Ünlü oburlardan.
– Balkan Ali: Tütüncülük yapardı.Cücedir.
– Küçümenler: Kirişhanede yazmacı.
– Sıçan Hacılar: Kirişhanede.
– Kocakarı Hacı Haşan: Zindan altında yazmacı.
– Küp Ahmet: Ağızlıkçı.
– Hayhay Murat: Kirişhanede hasırcı.
– Bıdık hoca: Kirişhanede hasırcı.
– Meto Mehmet ağa: Saraçhane başında. İyi taklit yapardı.
– Paşa Hüsnü: Landoncu.
– Melezin Haşan: Landoncu.
– Paşa babalar: Kırlangıç bayırında. Paşababaların Mustafa efendi Selimiye baş müezzini idi.
– Kok İsmail: Meczup ve güzel sesli idi.
– Paşa Ali: Karaağaç’da bahçevan ve çiftçi.
– KıllıEdhem ağa: Kasımpaşa’da balıkçı idi.
– Kakabardağı Necip: Arabacı idi. Sonra şoför oldu.
– Batak Edhem: Kirişhane’de berber.
– Gâvur Aliş: Kirişhane’de berber.
– Çıfıt Mustafalar: Gölmahalle’de saraç.
– Tütün Salim: Kirişhane’de bağcı.
– Ceb elması Hüseyin: Kirişhane’de çiftçi.
– Kaçan Süleyman: Kirişhane’de bekçi.
– Sinek Ahmet: Kirişhane’de bekçi.
– Kumkarpuzu Hâfız: Vilayet matbaasında mürettip.
– Koyunbabalar: Kıyık’ta aile.
– Hacı Barutçular: Süpürgecilerde aile.
– Ehli Hibreler: Karanfiloğlu Babademirtaş mahallesi.
– Civan Ahmet Efendi ve oğlu Mehmet Efendi: Memur idiler.
– Çırak oğlu Mehmet Efendi: Askeri dairesivezne müdür muavini.
– Deli Tahir: Araba kaplayıcısı idi. Karanfiloğlu’nda.
■ Piç Tahir: Üç Şerefelicami’inde kandilci idi.
– Kıkırdak Ahmet: Zindan altında aşçıidi.
– Nazlı Mehmet: Muradiye’de dikici idi.
– İnce Mehmet: Zinden altında aşçı idi.
– Postekinin İsmail: Kıyık’da askeri dairesi kâtibi idi.
– Lokmagöz Mehmet: Taşlıkdan.Askeri dairesinde kâtip idi.
– Evliya Necipefendi: Muradiye’den Askeri dairesinde kâtip idi.
– Kurt Seyit: Murâdiyede Kasap.
– Keme Kâmil: Uzun Seyit: Eski câmi Kayyumlarından.
– Uzun Arif: Geçici memurluklarda bulunurdu.
– Yeni Zengin Ahmet: Kazancılar başında terzi.
– Patlak İmam: Baba Demirtaş mahallesinden.
– Hoca Ali: Ayşekadında. Ünlü okurlardan.
– Aygır İmam: Ayşekadında tabur imamlığından emekli.
– Şeyh Türlü: Tekirdağ’dan gelme terzi.
– Amuca Recep: Süvari yüzbaşılığından emekli.
– Alyanak Sâlih: Kirişhane’de.
– Ağa Râif: Dertli Mustafa beyin hizmetinde bulunurdu. Sonraları belediye komiserliği yapdı.
– Benli Mehmet Çavuş: H:1313 – M:1897-1898 Türk Yunan savaşında Dömeke’de şehid oldu. Börekçi Mustafa hocanın oğludur. Türküsü ve menkebeleri vardır.
– Deli Emin: Taş odalar. Kaçakçı ve beygir canbazı idi,
– Kınacı Ömer: Saraçhane başında kahveci ve kaçakçı.
– Kınacı Muhittin (Deli): Ali Paşa esnafından. Edirne’nin renkli kişilerinden ve Edirne’yi renklendiren şakacı, hazır cevap, seven ve sevilen bir kimsedir.
– Dayı Mehmet: Kıyık’da kaçakçı.
– Tüfekçi Ahmet: Yeni imarette kaçakçı.
– Balkapanı ağalan (aile lakabıdır).
– Tevekkel Mustafa: Sultan Selim caddesinde kahveci.
– Lord Necip: Defterdar medresesinde öğrenci.
– Yamuk Ethem: Muradiye’de dikici idi.
– Palalı Hasarı: Bağkesicisi idi.
– Dağdeviren zadeler: Aile lakabı. Edirne âyânından Dağdeviren oğlu Mehmet ağa soyu. Bu soydan hayatta olan Kadri bey Heybeli adadadır.
– Ağa oğullan: Aile lakabı. Kaleiçinde otururlar.
– Yetim Hacı Haşan: Muradiye bayırında dikici idi.
– Tonbuş Hâfız Mehmet Efendi: Kirişhane’den. Askeri dairesinde kâtip idi.
– Kurbağa Hâfız Mehmet: Kirişhane’de öğretmen idi.
– Dıran Ahmet: Dikici idi.
Dıran Ali: Jandarma subayı idi.
Islak Ethem: Yeni imarette boşta gezer takımından.
Kedi Hâlit: Evrak kaleminde memuridi.
Zobu İbrahim: Saraçhane başında.
Yendi Mehmet efendi: Cezzarların adamlarından Kurşunlu fırında otururdu.
Dört Mumlular: Abdullah Hamamı yanında.
Karabela Haşan: Odacı İzzet Ağa’nın oğlu idi.
Canlının Hakkı: Taşlık’ta idi.
Clnplrl Mehmet: Landoncu idi.
Clnpirl Kâzım: Muradiye’de landoncu idi.
Gabağovalar veya gospançalılar (Aile lakabı)
Sulu peyze: İstanbul yolunda.
Kokomak Yâkup: Kirişhane’de balıkçı idi.
Hacı Kaçamacılar: Kirişhane’de Kasımpaşa civarında otururlardı.
Katır Sâdıklar: Ayşekadın’da otururlardı.
Yırık İsmail ağa: Karanfiloğlu’nda ünlü kahveci.
Yavuz Arif: Yeni imarette oturur.
Kara Şerifler: Tanınan bir aile.
Kaltakkıranların Hacı Ali: Süleymaniye Küçükpazar’ında. Edirne eski milletvekili Faik Kaltakkıran ve soyundan.
Piliç Ahmet: Landoncu.
Mlşon Hakkı:
Kaz Rıza: Subay.
Eski Edirne’den Renkli İzler
Yrd.Dç.Dr.Ratip Kazancıgil