Azat Obaları

Azat Obaları..
1936 yılında Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin aldığı bir kararla Trakya Umum Müfettişliği organizasyonu ile Trakya’nın 4 vilayetinde 16 yerde Azat obaları açıldı.
Azat Obalarının kurulma amacı;
Okula gitme yaşına gelmiş, fakir, kimsesiz, zayıf köylü çocuklarının sağlık durumlarının düzeltilmesi için, okulların tatil devresinde, 16 yerde açılan bu Obalara 500 den fazla zayıf ve bakım isteyen köy çocuğu getirildi. Bunların iki üç aylık yiyecekleri, giyecekleri, yatacakları yerler ve ilâçları sağlandı. Her 0n beş günde bir gönüllü doktorları tarafından tar¬tıları alındı. Başlarında öğ¬retmenleri de olduğu halde bu köy çocukları yur¬dun en temiz havalı ve iyi temiz sulu yerlerinde yüksek gı¬dalı yemekler ve en taze meyvelerle beslendi, hepsinin kilosunun (2 – 6 kg.)arasında arttığı gözlendi, bu başarılı çalışmaların ardından, geleceğin sağlıklı nesillerini yetiştirmek için Obaların her yıl açılması kararlaştırıldı, fakat yaptığımız araştırmada bu obaların 1937 yılında son defa açıldığı daha sonra bu çalışmaya son verildiği görülmektedir.. Aşağıda 1936 ve 1937 yıllarında Azat Obaları hakkında Trakya dergisinde çıkan yazıları ve o dönemde çekilmiş fotoğrafları göreceksiniz…
Azat Obaları
Trakya’nın beş yerinde kurulan bu obalar sayesinde beş yüz kadar köy çocuğunun sağlığı kurtarılmıştır..
Köy kalkınması işinin her alanında ayni dikkat, ayni duyarlık ve ayni düzenle çalışarak öde¬vini tam olarak yapmağa çalışan Trakya Umumî Müfettişliği bu yıl bilhassa sağlık işleri üzerinde çok önemli bir noktaya dokunarak, zayıf, cılız köy çocuklarının da yazın, okulların azat devresinde sağlık durumlarının düzeltilmesi için gereken tedbirleri almıştır.
Trakya’nın dört vilâyetine (16) yerde açılan azat obalarına 500 den fazla zayıf ve bakım isteyen köy çocuğu getirilmiş, bunların üç aylık yiyecekleri, giyecekleri, yatacakları ve ilâçları ile gramofonlarına varıncaya kadar bütün ihtiyaçları sağlanmıştır. Beş günde bir onursal doktorları ta¬rafından muayeneleri yapılmış ve tartıları alın¬mış, başlarında dinlenmeğe muhtaç öğretmenleri de olduğu halde bu köy yavruları yurtta en temiz havalı ve en iyi suyu olan yerlerde çok gıdalı ye¬meklerle beslenmiş ve hepsinin kilolarının bu¬güne kadar (3-7) arttığı görülmüştür.
Bütün Avrupa memleketlerinden tutunuz da Balkanlara varıncaya kadar her memleket cılız, yorgun ve hastalıklı çocuklarını iklim şartlarına göre muhtelif mevsimlerde deniz boylarına, dağ¬lık yerlere çıkararak bir rejim altında bulundur¬makta ve böylelikle ilerde yurt ve ulus için her biri ayrı ayrı branşlarda birer varlık olmağa nam¬zet çocuklarını kurtarmak için her türlü vasıtala¬ra başvurmaktadırlar.
İzmir’den sonra Trakya’da ilk defa tatbik olu¬nan ve bu yıl Trakya’da beş yüzden fazla köy ço¬cuğunun sıhhatini kurtaran bu usul bilhassa İsviçre’de pek mükemmel bir surette tatbik edilmek¬te ve çok iyi sonuçlar elde edilmektedir.
Bu iyi işin her yıl biraz daha gelişmesi ve genişlemesi için azat obaları beş yıllık plânda yer almış ve gelecek yıl açılacak olan obalara 1000 çocuğun alınması şimdiden kararlaştırılmıştır.
(Kaynak;Trakya Dergisi-1936 )
Azat Obaları;
Sağlık ve Köy Çocuğu
Trakya’da 16 azat obası 1 Temmuzda hep birden açılacaktır. Su ve havası en güzel, yatı yerleri uygun köy ve plajlar geçen yıllara bakarak seçilmiştir. Bu obalarda 800 köy çocuğu istirahat ede¬cektir. Bunlar yorgun, sıtmalı, cılız ve sinirleri bozuk, kalöri alamıyan çocuk-lardır. Başlarında ikişer öğretmen ayrıl¬mıştır. Gramofonları vardır. Hepsini ko¬ruyan ve 15 günde bir baskülle tartan doktorları ayrılmıştır. Geçen yıldan da¬ha ileri ve bir misli fazla mevcudumuz vardır.
Vilâyetler ve kaymakamlar bunları sık sık telefonla yoklayacak, ve ziyaret edeceklerdir. Köylünün şefkati ve ba¬kım tarzları dikkati çekecek kadar ileri¬dir. Kendi yavrularını gözeten ve bu kadar dikkat gösteren Cumhuriyet ida¬resine bağlanan köylü minnet duymak-tadır.
Geçen sene olduğu gibi bu sene de Trakya’da köy Çocukları için Kinderbay azat obaları açıldı. Bunlar hakkında izahatlı liste aşağıdadır.
Obalarda nasıl çalışıldığını göstermek üzere buraya Kırklareli Sergen obası hakkındaki raporun örneğini koyduk:
TRAKYA UMUMÎ MÜFETTİŞLİĞİNE
29-7-1937 tarih ve 6188 köy bürosu sayılı tel buyrukları karşılığıdır.
1 – Oba 4-7-1937 de açılmış 10-8-1937 de kapatılmıştır. Oba (150) çocuk hesabile kurulmuş ve buna göre bütün ted¬birler alınmış ise de (86) çocuk istekli bulunmuş ve (86) çocukla açılarak yine bu mevcutla kapatılmıştır.
2 — Obanın çocuklara yalnız temiz bava, temiz ve bol gıda vermekle kalmıyarak çocuğun bedenine ve ruhuna canlılık, hareket ve neş’e katmak gayesile tanzim edilen proğram muntazaman tatbik edilmiştir.
Programa göre yapılan günlük ‘işler arasında orman gezintilerine, tabiat tet¬kiklerine, muhitin iş hayatim tebarüz ettiren çalışma şekillerinin incelenmesine, nebat, çiçek, haşere koleksiyonları yap¬tırılmasına, elişleri faaliyetine, bilhassa örgü işlerine Önem verilmiş, çocukların boş zamanlan eğlenceli iş çeşitlerile dol-durulmuştur. Geceleri, müzik, ront, müsamere, hikâye ve salon oyunları ile geçmiştir.
Obanın çocuklardan kurulmuş müsamere ve eğlence kolu hemen her akşam için başka bir programla geceleri neş’e ve haz dolu bir şakraklıkla geçirtmiştir.
3 Oba bir çocuk sosyetesi olmak değer ile obada bulunan çocuklara aşağıda sıralanmış itiyatların kazandırılmasına çalışılmış ve muvaffak olunmuştur.
A — Kendi işlerini kendileri görmek
B — Sözde, harekette, işte neş’e ve serbestlik
C — Mütekabil tesirlerin kazandırdığı bilgi ve görgü genişliği
D — Temizlik ve intizam
E — Çatalla yemek yemek ve bıçak kullanmak, karyolada yatmak, yatak düzeltmek, elbise giymek, elbise çıkarıp asmak, çamaşır derlemek, mendil düzeltmek ve ütülemek, yırtık ve sökük dik¬mek, ve ilâh gibi hünerler.
F — Elbirliği ile iş yapmak, tesanüt ve yardım ve bundan doğan kudret
J — Arkadaşlık ve kardeşlik sevgisi
K — Toplu yaşama zevki, iş görme¬den sonra toplu eğlence zevki
L — Eğlence icadı
M — Boş zamanları hoş geçirmeğe çalışma
4 — Obaya gelen 86 çocuk içinde 20 çocuğun sıtmalı, 4 ünün de başlarında ya¬ra olduğu görülmüştür,
Diğerlerinde ise umumiyetle zafiyet ve uyuşukluk olduğu tesbit edilmiştir. Birinci onbeş günlük ihtimamlı bakım neticesinde doktor tarafından yapılan ciddî bir muayenede sıtmalıların sayısı üçe inmiş, yaralıların yaraları verilen ilâçlar ve temiz bakılma sayesinde tama-men tedavi edilmiştir, . Diğerlerinin ise benizlerine kan, ruhlarına şetaret dolmuş, uyuşukluktan eser kalmamıştır.
Yatağına işemek itiyadında olan iki çocuğun bu itiyadı da tamamıle bertaraf edilmiştir.
19-7-1937 de yapılan üçüncü tartılma¬da görülen netice şudur.
-Bir kilo alan : 0 – Kilosu değişmeyen : 6 -Yarım kilo alan : 7 -Bir kilo alan : 18
-Bir buçuk kilo alan : 26
İki kilo alan : 19 -İki buçuk kilo alan : 8 -Üç kilo alan : 4 -Üç buçuk kilo alan :3
07 Ağustos 1937 de yapılan son tartılmada ise;
Kilo kaybeden : 0 -Kilosu değişmeyen : 6 -Yarım kilo alan : 3 -Bir kilo alan : 15
-Bir buçuk kilo alan : 21 İki kilo alan : 14 -İki buçuk kilo alan : 15 -Üç kilo alan : 9
-Üç buçuk kilo alan :7
Son muayenede ise sıtmadan eser kalmadığı gibi uyuşuk; neş’esiz ve ruhan rahatsız çocuk ta kalmamıştır. Tartılardaki mukayese de mucibi memnuniyet görülmüştür.
5 — Oba 10-8-1937 günü tatil edilmiş ve çocuklar köylerine ve ailelerine teslim edilmiştir.
6 — Çocukların bu yıl, obada geçirdikleri zamana Ve yaptıkları işlere, çalışma ve oyunlarına ait (II) pozdan ibaret olan ve her birisinden ikişer tane olmak üzere 22 resim ilişik olarak sunulmuştur.
1937 azat obaları durumu
Oba açılacak yerlerin adı ve kazaları Alınacak çocuk sayısı Açıldığı tarih Kapandığı tarih
Edirne – Karaağaç 30 1-7-937 15-8-937
Uzunköprü kazasında (*) 20 1-7-937 30-7-937
Vilâyet yekûnu 50
Biga – Pazarköy 50 1-7-937 30-8-937
LApseki – Çardak 50 »
Eceabat – Y alova 50 » »
Merkez, Erenköy 50 * *
Vilayet yekûnu 200
Vize – Sergen 86 4-7-937 10-8-9S7
Vilâyet yekûnu 86
Velimeşe 50
Barbaros 50
Balabancık 25
Mllrefte 45
C. MUsellim 20
Çerkesköy 45
Vilâyet yekûnu 235
Umumi yekûn 571
Kaynak;Trakya Dergisi 1937