Edirne Havsa'da Yahudiler ile ilgili Kadı Kararı…

EYÜB74
cilt: 28, sayfa: 89
Hüküm no: 56
Orijinal metin no: [12b-2]
Lazari v. Yasef’in evinin vakfolup çocuklarının satamayacakları
Havâss-ı Aliyye kazâsı tevâbi‘inden kasaba-i Hasköy’de Kiremitçi Ahmed Çelebi mahallesi sâkinlerinden olup zikri âtî vakf menzili da‘vâ ve talebe kıbel-i şer‘de me’zûn olan bâ‘isetü’l-kitâb Mehmed Çavuş b. Abdullah nâm mühtedî meclis-i şer‘de menzil-i âti’z-zikre vaz‘-ı yedleri ikrârlarıyla sâbit olan Mehmed b. Abdullah nâm mühtedî ve Fâtıma bt. Abdullah nâm mühtediye mahzarlarında üzerlerine da‘vâ ve takrîr-i kelâm edip mezbûr Mehmed ve mezbûre Fâtıma’nın babası olup kendileri şeref-i İslâm ile müşerref olmazdan mukaddem intikāl-i dâr-ı sa‘îd eden Lazar[i] v. Yasef nâm yahudi hâl-i hayâtında ve kemâl-i akl ve sıhhatinde bin elli iki târihi Muharremü’l-harâmı gurresinde silk-i mülk-i sahîhimde münselik olan emlâkinden mahalle-i mezbûrede vâki‘ bir tarafdan Hayim Yahudi mülkü ve bir tarafdan Menahem Yahudi vakfı ve tarafeyni kefere mehâfiri yanında olan tarîk-i âm ve tarîk-i hâs ile mahdûd fevkānî ve tahtânî büyût-ı müte‘addideyi müştemil mülk menzilini vakf-ı sahîh-i lâzım ile vakf ve haps edip kendiden sonra evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdına batnen ba‘de batn ve karnen ba‘de karnin ve ba‘de’l-inkırâz ağası Menahem v. Mihayil’in evlâdına ba‘dehüm mahmiye-i İstanbul’da sâkin Edirne cemâ‘atinden fukarâ-i Yahud’un Karayiler’ine şart ve ta‘yîn edip teslîm-i mütevellî ve tescîl-i şer‘î etmişiken mezbûr Mehmed ve mezbûre Fâtıma şeref-i İslâm ile müşerref olmazdan mukaddem babaları vâkıf-ı mersûm Lazar[i] Yahudi mürd olup menzil-i vakf-ı mezbûr şart-ı vâkıf üzre mezbûrâna âid olmağla vakfiyyet üzre zabt ve tasarruf ederler iken hâlâ vakf-ı mezbûra mütevellî olan Baruh diyâr-ı Kırım’da bulunup vakıfnâme dahi yed-i mütevellîde olmağla mezbûr Mehmed ve mezbûre Fâtıma menzil-i mezbûru mülkiyyet üzre bey‘ murâd ederler hâlâ suâl olunup bey‘ ve def‘ olunmak matlûbumdur deyicek gıbbe’s-suâl mezbûr Mehmed ve hemşîresi mezbûre Fâtıma menzil-i mezbûrun vakfiyyetini inkâr ile cevâb verdiklerinde mezbûr Mehmed Çavuş’dan takrîrine mutâbık beyyine taleb olundukda, udûl-i ricâlden olup yine mahalle-i mezbûrede sâkin olan İbrahim b. Abdullah ve Mehmed b. Abdullah nâm mühtedîler li ecli’ş-şehâde makām-ı kazâya hâzırân olup istişhâd olunduklarında, fi’l-hakīka mezbûrân Mehmed ve Fâtıma şeref-i İslâm ile müşerref olmazdan mukaddem hâlik olan babaları mesfûr Lazar[i] Yahudi hudûd-ı mezkûr ile mahdûd olan mülk menzilini bin elli iki senesi Muharremi gurresinde cemî‘ tevâbi‘ ve levâhıkı ile bizim huzûrumuzda vakf ve haps edip kendiden sonra evlâdına ve evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâd-ı evlâdına ve evlâd-ı evlâd-ı evlâd-ı evlâdına batnen ba‘de batn ba‘de’l-inkırâz ağası Menahem, Edirne cemâ‘atinden İstanbul’da sâkin Karayi tâifesine şart ve ta‘yîn ve târih-i mezbûrda Havâss-ı Aliyye [12(2)a] mahkemesinde Bâb nâibi olan Dahki Efendi huzûrunda tescîl-i şer‘î ve merkūm Baruh’u mütevellî edip teslîm ile’l-mütevellî eyledikden sonra rücû‘ edip ba‘de’l-mürâfa‘a hâkim-i mûmâ-ileyh menzil-i mezbûrun vakfiyyetine hükm eylemişdir biz bu husûsa bu vech üzre şâhidleriz, şehâdet dahi ederiz deyû her biri edâ-i şehâdet-i şer‘iyye eylediklerinde şâhidân-ı mezbûrânı ta‘dîl ve tezkiyye için kıbel-i şer‘den mevlânâ Sâlih Mehmed Efendi ile Receb Bey irsâl olunup anlar dahi mahalle-i mezbûreye varıp şâhidân-ı mezbûrân[ı] sırren ve alenen ta‘dîl ve tezkiyye eylediklerinde mahalle-i mezbûre imâmı Mehmed Efendi b. Mehmed ve Turşucu imâmı Ali Efendi ve Mehmed Ağa b. Ahmed ve Ramazan Bey şâhidân-ı mezbûrânın hüsn-i hâllerini ve makbûlü’ş-şehâde idiklerini haber verdiklerinden mâ‘adâ menzil-i mezbûrun vakfiyyetini meşhûr ve mütevâtirdir deyû haber verdiklerinde vâki‘ hâli mevlânâ-yı mezbûr mahallinde tahrîr ve meclis-i şer‘a vukū‘u üzre haber vermeğin şâhidân-ı mezbûrânın şehâdetleri hayyiz-i kabûlde vâki‘ olmağın alâ mûcebi şehâdetihimâ menzil-i mezbûrun vakfiyyetine hükm olunup mâ hüve’l-vâki‘ [bi’t-taleb] ketb olundu. Fi’l-yevmi’l-ışrîn min şehri Recebi’l-ferd li sene isneteyn ve seb‘în ve elf.
Şuhûdü’l-hâl: Mehmed Efendi b. Hasan, Hasan Efendi el-İmâm, Mehmed b. Yusuf, Mehmed Çelebi b. Musli, Hüseyin b. Ali, Hamza Efendi b. Hasan, Ahmed Çelebi b. Mehmed ve gayruhüm mine’l-hâzırîn.
kaynak,
TÜRKİYE DİYANET VAKFI İSLÂM ARAŞTIRMALARI MERKEZİ kadı sicilleri..