Mustafa Şevket Dağdeviren'in Devletimize hizmetleri 1,Cem Altınel

Şevket_Dağdeviren
BOA.DH.SAİD.55.39
[Transkripsiyon]
Sahife: 75
Mustafa Şevket Bey:
Edirne mütehayyizanından müteveffa Mehmet Arif Bey’in mahdumudur.
Bin iki yüz seksen sene-i Hicriyesi’nde (sene-i Maliye 1279 / 1863) Edirne’de tevellüt eylediği nüfus tezkiresinde muharrerdir.
Edirne sıbyan mektebi’nde mukaddimat-ı ulum-ı diniyeyi gördükten sonra mekteb-i rüşdisi’nde bir müddet okumuş ve hususi muallimden Arabi ve Farisi taallüm etmiştir. Türkçe kitabet eder.
On dört yaşında olduğu halde bin iki yüz doksan dört sene-i Hicriyesinden itibaren iki sene kadar Mektubi-i Maliye Kalemi’ne ve doksan altı senesi Zilkadesi nihayetinden itibaren (27 Kanunuevvel sene [12]95)[8 Ocak 1880] bir müddet Edirne Vilayeti İstinaf Mahkemesi Kalemi’ne bila-maaş devam ederek doksan yedi senesi şehr-i Şabani’l-muazzamı gurresinde (27 Haziran sene [12]96) [9 Temmuz 1880] dört yüz kuruş maaşla mahkeme-i mezkur müddei-i umumiliği hesap kitabetine bi’t-tayin doksan sekiz senesi şehr-i Recebi’l-ferdinin on altısında (1 Haziran sene [12]97) [13 Haziran 1881] iki yüz kuruş maaşla vilayet-i müşarunileyha Mektubi Kalemi Mübeyyizliği’ne nakil ve doksan dokuz senesi Şevval’inin on beşinde uhdesine rütbe-i rabiʻa tevcih ve maaşı bin üç yüz senesi şehr-i Şaban-ı şerifinin yedisinde (1 Haziran sene [12]99)[13 Haziran 1883] üç yüz kuruşa ve bin üç yüz bir senesi Rebiülahir’inin on altısında (1 Şubat sene [12]99) [13 Şubat 1884] beş yüz kuruşa iblağ ve Zilkade’sinin yirmi birinde rütbesi saliseye ve üç yüz üç senesi Cemaziyelahire’sinin on altısında saniye sınıf-ı sanisine terfi buyrulmuş ve üç yüz dört senesi Saferü’l-hayrının on altısında (1 Teşrinisani sene [1]302) [13 Kasım 1886] maaşı altı yüz kuruşa doldurularak müsevvitliğe terfi ve üç yüz beş senesi Cemaziyelahiresinin on beşinde dördüncü rütbe Nişan-ı Osmani ve şehr-i mezkurun on yedisinde dördüncü rütbe Mecidi Nişan-ı zişanları ihsan ve üç yüz yedi senesi Cemaziyelevvel’inin yirmi dokuzunda terfiʻan rütbe-i saniye Sınıf-ı Mütemayizi tevcih buyrulmuş ve şehr-i Şaban-ı şerifin yirmi dördünde ( 3 Nisan sene [1]306)[15 Nisan 1890] üç yüz elli kuruş zammı maaşla Cisr-i Ergene kazası Kaymakam Vekaleti ilave-i memuriyetle şehr-i Şevval-i şerifinin on ikisinde (20 Mayıs sene [1]306)[1 Haziran 1890] asilin vüruduyla infisal etmiş ve Hayrabolu’da Maksutzade müteveffa Simon Bey’in mutasarrıf olduğu Evren Bey Çiftliği tarlalarından dolayı ahali-i karye beyninde mütehaddis ihtilafın faslına memur edilerek Tekfurdağı Mal Sandığı’ndan dokuz yüz kuruş ve kaymakam-ı kaza hakkında bazı tahkikat icrası zımnında Cisr-i Mustafapaşa’ya azimetinde Edirne Mal Sandığı’ndan altmış kuruş ve Keşan kazasının üç yüz altı senesi aʻşarının ihalesine memur olarak yirmi yedi gün zarfında altmışar kuruştan bin altı yüz yirmi kuruş yevmiye ile nizamı dairesinde harcırah almış ve üç yüz sekiz senesi şehr-i Recebi’l-ferdinin sekizinde (5 Şubat sene [1]306)[17 Şubat 1891] bin kuruş maaşla vilayet-i müşarunileyha matbaa müdüriyetine tayin olunmuştur. Midye ve Cisr-i Ergene kazalarının üç yüz yedi senesi ihale-i aʻşarına memur edilip Midye’den bir hafta zarfında ikmal-i memuriyetle altı yüz kuruş yevmiye ve üç yüz kuruş harcırah ve Cisr-i Ergene’den yirmi iki gün zarfında bin üç yüz seksen kuruş harcırah ve matbaaya ait bazı hususatın tesviyesi zımnında Dersaadet ve Dimetoka ve Cisr-i Mustafapaşa’ya azimet ve avdetle Dersaadet için bin kuruş ve Dimetoka ve Mustafapaşa için dahi yüz yirmi kuruş harcırah alıp ve Cisr-i Ergene kazasının üç yüz sekiz ve Keşan ve Ortaköy kazalarının aʻşar ihale memuriyetine bi’t-tayin Cisr-i Ergene’de üç bin dokuz yüz ve Keşan kazasından bin altı yüz altmış ve Ortaköy’den bin dokuz yüz doksan kuruş yevmiye alarak ve üç yüz on senesi şehr-i Muharremü’l-haramının on ikisinde suret-i hasbiyede vilayet-i müşarunileyha Meclis-i Maarif Azalığı ilave-i memuriyet edilmiş ve Ada nahiyesine bazı tahkikat için memur edildiğinden (4 Teşrinisani sene [1]308) [16 Kasım 1892] tarihiyle vilayet veznesinden altmış kuruş ve üç yüz sekiz senesi Mart’ının on ikisinde define taharrisi zımnında Saray nahiyesine gönderildiğinden dört yüz yetmiş kuruş harcırah almıştır.
Edirne vilayet-i celilesinden tercüme-i hal varakasına yazılan mülahazada ehliyeti ve hüsn-i hizmeti meşhut olduğu tasdik olunmuştur.
Edirne İstinaf Mahkemesi Hesap Kitabeti’nde ve vilayet Mektubi Kalemi’nde müddet-i istihdam ve kemmiyet-i maaşatı ve zamayim-i muhtelifesiyle Mektubi Kalemi’ne ve muahharan memuriyet-i haliyesine nakli suret-i musaddakaları tercüme-i hal varakasına merbut (26 Şubat sene [1]304)[10 Mart 1889] ve (28 Kanunusani sene [1]308)[9 Şubat 1883] tarihli Meclis-i İdare-i Vilayet mazbatalarından anlaşılıp maaş-ı halisi ve ilave-i memuriyet olarak Cisr-i Ergene Kaymakamlığı Vekaleti’nde müddet-i istihdam ve kemmiyet-i maaş ve keyfiyet-i infisali vilayet-i müşarunileyhanın (11 Mart sene [1]309)[23 Mart 1893] ve (25 Kanunusani sene [1]308)[6 Şubat 1893] ve (11 Eylül sene [1]310)[23 Eylül 1894] tarih ve (37, 1102, 503) numaralar ile murakkam tahrirat-ı cevabiyelerine tatbik edilmiş ve Evren Bey Çiftliği tahkik memuriyetiyle tahkikat için Cisr-i Mustafapaşa’ya ve muahharan Ada nahiyesine azimetinde ve Keşan ve Ortaköy ve Midye ve Cisr-i Ergene aʻşar ihalâtına memur olmasından ve matbaaya ait hususatın tesviyesi zımnında Dersaadet’e ve Dimetoka ve Mustafapaşa’ya gönderilmesinden naşi aldığı harcırah miktarları tercüme-i hal varakasıyla mahfuz Muhasebe-i Vilayet Kalemi’nin (22 Mayıs sene [1]310) [3 Haziran 1894] tarihli pusulasıyla (7 Eylül sene [1]308) [19 Eylül 1892] ve (17 Ağustos sene [1]308)[29 Ağustos 1892] ve (8 Kanunusani sene [1]308)[20 Ocak 1893] tarihli vilayet-i müşarunileyha meclis-i idaresinden suretleri musaddak mazbatalardan ve define taharrisi için aldığı harcırah vilayetin (11 Eylül sene [1]310) [23 Eylül 1894] tarih ve (503) rakamlı tahrirat-ı cevabiyesinden ve maarif encümeni riyaseti vilayetin kendisine muharrer tezkiresi suret-i musaddakasından müsteban olup rüteb-i mezkure ve nişan-ı zişanların ruus-ı hümayun ve berat-ı alileri ve nüfus tezkire-i Osmaniyesi suret-i musaddakaları mahfuzdur.
Tercüme-i hal varakasında hasbi olarak İstatistik Encümeni Riyaseti’nde ve mukaddema Edirne’de teşkil olunan tedris encümenlerinin birinci mevki encümeni riyaseti’nde bulunduğu ve Ordu-yu Hümayun erzak munakasası hakkında bazı hususun hazineye tebliği için vilayetten dört yüz kırk kuruş harcırahla Dersaadet’e gönderildiği ve Cisr-i Ergene kazasının üç yüz altı senesi Ağnam Rüsumu tahsilatından dolayı sekiz yüz seksen altı kuruş yirmi para aidat ve üç defa da iki yüz kırk dört kuruş harcırah ve Keşan’ın üç yüz altı senesi aʻşar müzayedesi için üç yüz altmış kuruş harcırah aldığı muharrer ise de evrak-ı müsbite-i resmiyesi meyanında bunlara dair (21 Eylül sene [1]310) [3 Ekim 1894] tarih ve (503) adetli tahrirat-ı cevabiyedeki Dersaadet’e azimetinden naşi dört yüz kırk kuruş harcırah verildiği ifadesinden başka sarahat görülememiştir.
Fi 10 Ramazan sene 1312 fi 23 Şubat sene 1310 [7 Mart 1895]
Sahife: 76
Mumaileyhin ikdam ve mesaisi meşhut bulunmasına mebni bin üç yüz on bir senesi Ramazan’ının altısında 1 Mart sene [1]310 [13 Mart 1894] maaşı bin beş yüz kuruşa iblağ edildiği vilayet-i müşarunileyha meclis-i idaresi’nin 19 Mart sene [1]310 [31 Mart 1894] tarihli mazbatasından anlaşılmıştır. Mumaileyh Tekfurdağı ve Malkara kazalarında müzayedede olup bedel-i sabıkalarının dun bedelinde kalan bazı kura aʻşarının tahkiki memuriyetinde bin üç yüz on dört senesi Safer’inin beşinde 4 Temmuz sene [1]312 [16 Temmuz 1896] şehr-i mezkurun on birine kadar 10 Temmuz sene [1]312 [22 Temmuz 1896] bulunarak Malkara kazası için yevmiye altmışar kuruştan üç yüz altmış kuruş yevmiye ve iki yüz on kuruş harcırah ve Çorlu için liva-i mezkur muhasebeciliğinden muhreç kayıt suretinden anlaşılmıştır. Nam-ı nami-i hazret-i hilafetpenahiye mensup olarak Edirne’de müceddeden inşa olunan mekteb-i sanayiʻin emr-i inşaatında hüsn-i hizmet ve gayreti müşahid olunmasına mebni mumaileyh bin üç yüz on dört senesi Ramazan’ının on altısında terfiʻan rütbe-i ûla sınıf-ı sanisi tevcih buyrulmuştur. Mumaileyhe sene-i mezkure Zilkadesinin yirmi üçünde Yunan Muharebe Madalyası ihsan buyrulduğu berat-ı hümayunundan anlaşılmıştır. Mumaileyh bin üç yüz on altı senesi Muharrem’inin onunda 19 Mayıs sene [1]314 [31 Mayıs 1898] sene-i mezkure Safer’inin yirmi ikisine kadar 30 Haziran sene [1]314 [12 Temmuz 1898] nısf maaşla İskeçe kazası Kaymakamlığı Vekaleti’nde bulunup ifa-yı hüsn-i vazife eylediği ve tekaüt sandığı aidatından zimmet ve ilişiği olmadığı kaza-i mezkur meclis-i idaresinin mazbatasına atfen Edirne Vilayeti Meclis-i İdaresi’nin 26 Ağustos sene [1]314 [7 Eylül 1898] tarihli mazbatasında gösterilmiştir. Mumaileyh bin üç yüz on altı senesi Cemaziyelahiresinden itibaren Teşrinievvel sene [1]314 Cisr-i Ergene kazasında bazı muhacirin karyeleri ile ahali-i kadime beyninde olan arazi münazaasının tahkik ve faslına memur olup dört Mecidiye yevmiye ile kaza-i mezkura muvasalatla iki mah bulunduğu ve yine kaza-i mezkur dahilinde Sipahi ve Kestanbul karyeleri mezraalarında müceddeden teşkil olunan Asar-ı Hamit ve Mamuretü’l-Hamit nam kura arazisinin evvela kura-yı mütecavire ile olan münazaat ve ilişiklerini katʻ ve hudutlarını tayin ve haritalarını tersim ettirdikten sonra tahkik eden arazi-i haliye-i mevcudeyi muhacirin-i meskuneye taksim ve yine bu sırada beş kadar muhacirin karyesiyle mücavir bulunan kura beynindeki arazi münazaatını tahkik ve hal ederek bu babda ibraz eylediği hıdemat ve mesaisi her suretle takdire şayeste bulunduğu kaza-i mezkur meclis-i idaresinin 10 Haziran sene [1]316 [23 Haziran 1900] tarihli mazbatasında gösterilmiştir. Mumaileyhin bin üç yüz on altı senesi Şaban’ının altısından 8 Kanunuevvel sene [1]314 [20 Aralık 1898] sene-i mezkure Ramazan’ının altısına kadar 8 Kanunusani sene [1]314 [20 Ocak 1899] nısf maaşla bulunduğu Dedeağaç Sancağı Mutasarrıflığı vekaletinde bulunarak tevkifat-ı mukannineden zimmet ve ilişiği olmadığı liva-i mezkur meclis-i idaresinin mazbatasına atfen vilayet-i müşarunileyha meclis-i idaresinin 14 Kanunusani sene [1]314 [26 Ocak 1899] tarihli mazbatasında gösterilmiştir. Mumaileyhin bin üç yüz on yedi senesi Rebiülahirinin yirmi beşinden 20 Ağustos sene [1]315 [1 Eylül 1899] sene-i mezkure Zilhicce’sinin on dokuzuna kadar 6 Nisan sene [1]316 [19 Nisan 1900] iki bin yedi yüz kuruş nısf maaşla ikinci defa olarak Dedeağaç Sancağı Mutasarrıflığı vekaletinde bulunduğu müddetçe emval-i emiriye ve hukuk-ı şahsiyeden zimmet ve ilişliği olmadığı ve ifa-yı hüsn-i hizmetle Kara ılıcalarının tathir ve tamirine ve İnöz kasabasındaki muhacirin idarelerine kafi arazi tedarik ve iraesine ve on seneden beri şehri dört yüz kuruş hane icarı verilmekte bulunan mekteb-i idadi için bu kere bin lira kıymetinde cesim bir binanın maarif namına iştirasına ihtimam eylediği liva-i mezkur ile vilayet-i mezkure meclis-i idaresinin 24 Nisan sene [1]316 [7 Mayıs 1900] tarihli mazbatasında beyan ve tasdik kılınmış ve mezabit-i mezkure ile berat-ı hümayun komisyonca baʻdel-mütalaa iade edilmiştir. Mumaileyhin maaşı bin üç yüz on sekiz senesi Cemaziyelevvelinin yirmi yedisinde 9 Eylül sene [1]316 [22 Eylül 1900] bin sekiz yüz kuruşa iblağ edildiği Edirne Vilayeti’nin mütalaa olunan buyruldusu suret-i musaddakasından anlaşılmıştır. Müşarunileyh sene-i merkume Şevvalinin yirmi üçünde terfiʻan rütbe-i ûla tevcih buyrulmuştur. Müşarunileyhe Bulgaristan Emareti tarafından ita olunan üçüncü rütbeden Merit Sivil Nişanı’nın kabul ve lede’l-icab taʻliki hususuna bi’l-istizan irade-i seniyye-i hazret-i padişahinin şayan buyrulduğu Dahiliye Nezaret-i Celilesinin tahriratına atfen Edirne Vilayeti Vali Vekaleti’nden kendisine yazılıp irae edilen 28 Şubat sene [1]316 [13 Mart 1901] tarihli tezkireden anlaşılmıştır.
Müşarunileyhe hıdemat-ı memduhasına mebni sezavar-ı taltif-i âli olduğundan sene-i mezkure Zilhiccesinin yedisinde tebdilen üçüncü rütbeden Mecidi Nişan-ı zişanı ihsan buyrulmuştur.
Mumaileyhe İran devleti tarafından ita olunan üçüncü rütbeden Şir u Hurşit Nişanı’nın kabul ve lede’l-icab taʻliki hususuna bin üç yüz on dokuz senesi Rebiülevvelinin onunda müsaade-i seniyye-i hazret-i hilafetpenahi şeref-müteallik buyrulmuştur.
Mumaileyhe muhacirinin emr-i tavattun ve iskanları hususunda müşahid olan hıdemat-ı memduhasına mebni bin üç yüz yirmi senesi Cemaiyelevvelinin dördünde tebdilen üçüncü rütbeden Nişan-ı Osmani ihsan buyrulmuştur. Müşarunileyhin sene-i mezkure Şabanının on yedisinde 5 Teşrinisani sene [1]318 [18 Kasım 1902] sene-i merkume Şevvalinin üçüne kadar 20 Kanunuevvel sene [1]318 [2 Ocak 1903] üç bin üç yüz yetmiş beş kuruş nısf maaşla Gümülcine Sancağı Mutasarrıflığı vekaletinde bulunarak hüsn-i ifa-yı vazife eylediği ve Tekaüt Sandığı aidatından zimmet ve ilişiği olmadığı liva-i mezkur ile Edirne Vilayeti Meclis-i İdaresi’nin 11 Şubat sene [1]318 [24 Şubat 1903] tarihli mazbatasında beyan ve tasdik kılınmıştır.
Hicaz ve Yemen kaht-zedeganı için üç yüz on dört tarihinde müşarunileyhin riyaseti tahtında teşkil olunan komisyonun muamelat-ı hesabiyesini natık tasdik olunan deftere nazaran derç ve cemʻ eylediği ianeyi kamilen iade iade olduğu mahalle irsal ile ikmal-i vazife eylediği vilayet-i müşarunileyha meclis-i idaresinin 30 Eylül sene [1]318 [13 Ekim 1902] tarihli mazbatasında gösterilmiş ve mezabit-i mezkure komisyonca baʻde’l-mütalaa iade edilmiştir.
İşbu zeylin ma-baʻdi sekseninci zeyl defterinin üç yüz kırk beşinci sahifesine nakledilmiştir.

kaynak : Cem Altınel