Edirne Semtleri

Emren Güray Mert; Edirne Semtleri

Tersten sayacağım Edirne’nin semtlerini. Kapıkule’den İstanbul’a gider şekilde.

Yıldırım: Yurtdışından gelip D100 (E5) üzerinden yurda gelen birini Edirne’de ilk karşılayan semt. Şehrin esas merkeziyle bu semti Tunca nehri ayırır. İki mahalle bulunur bu semtte. Yıldırım Beyazıt Mahallesi ve Hacı Sarraf Mahallesi. Edirne’ye ait ilk yerleşimlerin burada olduğundan bahsedilir. Ayrıca Edirne’de açılan ilk Anadolu Lisesi de bu semttedir.

Yeniimaret: Yıldırım’a bitişiktir. Yıldırım’ın kuzeyinde yer alır ve o da Tunca’nın batısındadır. Bu semte ise Yalnızgöz köprüsünden geçerek ulaşılır. İkinci Beyazıd’ın yaptırmış olduğu Tıp Medresesi, bu semtte yer almaktadır ve bu külliye bugün Trakya Üniversitesi’ne bağlı bir müze olarak varlığını sürdürmektedir.

Sarayiçi: Edirne’nin yerleşimi olmayan bir semtidir. Eski Osmanlı Sarayı’nın bulunduğu yer olduğu için bu adı almıştır. Tunca’nın batısında ve Yeniimaret’in kuzeyindedir. Kanuni Köprüsü’nden geçerek buraya ulaşılır. Kırkpınar Güreşleri’nin yapıldığı stad, Kanuni’nin Adalet Kasrı ve IV. Mehmet Av Köşkü bu semttedir. Saray’dan geriye sadece birkaç duvar ve taş yığınları kalmıştır. Ayrıca bu semtteki tarihi kışlada Edirne Teknik Bilimler MYO eğitim vermektedir.

Saraçhane: Saraç, at koşum takımları yapıp satan kişi demektir. Fakat semtin adının bununla bir ilgisi var mıdır bilemiyorum. Semt, Sarayiçi’ne bağlanan bir diğer köprü olan Saraçhane Köprüsü ile başlar, Edirne’yi Avrupa’ya bağlayan yol olan Londra Asfaltı’nda son bulur. Edirne Valiliği, İmam Hatip Okulu, Endüstri Meslek Lisesi bu semttedir. Ayrıca tarihi eserlerimizden Üç Şerefeli Camii ve Sokullu Hamamı bu semttedir. Valiliğin bulunduğu bölgede Osmanlı döneminde, sadrazamların kaldığı bir saray bulunduğundan bahsedilir.

Kaleiçi: Asıl Edirne burasıdır. Bilirsiniz ki, Orta Çağ’da şehirler; güvenlik açısında kale ile çevrilirlerdi. Edirne’de böyle bir kalenin etrafında kurulmuştur. Bugün bu kalenin bazı kalıntılarını Saraçlar Caddesi’nde ve Ziraat Bankası arkasında görebilirsiniz. Şehirde ilk yerleşimler buradadır. Bugün pek çok tarihi evi görebileceğiniz semt, ayrıca Edirne’yi Yunanistan’a bağlayan bölgededir. Tunca nehri hem güneyinden hem de batısından geçmektedir. Gazimihal Köprüsü’nde başlayan bu semt, Selimiye Camii’ni göreceğiniz kavşakta sonlanır. Londra Asfaltı’nın güneyindedir. Adeta kare biçimindeki bu semtte; tarihi Kervansaray, Eski Camii, Bedesten ve Kervansaray bulunur. Ayrıca Edirne’nin gezi caddeleri diyebileceğimiz trafiğe kapalı olan Çilingirler Caddesi ve Saraçlar Caddesi bu semttedir. Semtin Tunca nehri kıyısında ise şehrin en büyük pazar yeri olan Ulus Pazarı yer alır.

Kıyık: Adını Edirne ilk yerleşenlerden olan Kıyak Baba’dan alan bu semt, Selimiye Camii’nin doğusundan başlar ve kuzeye doğru şehrin bitimine dek uzanır. Halk Eğitim Merkezi, tarihi Ticaret Lisesi Binası ve Göğüs Hastalıkları Hastanesi bu semttedir. Ayrıca yine bu semtte Edirne’yi balkan harbinde savunmuş komutanlardan Şükrü Paşa’nın anıt mezarı yer almaktadır. Mezar, tüm şehri gören şehrin kuzey kısmındaki Buçuktepe’ye kuruludur.

Muradiye-Umurbey: Yanyana yer alan bu iki semt; Saraçhane ile Kıyık arasında yer almaktadır. Selimiye Camii’nin batısında, Edirne Belediyesi binasının önünden başlayan bu semt kuzeye doğru şehrin sonuna dek uzanır. Şehrin kuzeybatı kısımlarını oluştur. Bu bölge Timurtaşpaşazade Umurbey tarafından kurulmuştur. Fatih Sultan Mehmet’in doğduğu ev (bugün oteldir) bu semttedir. Tarihi Selimiye Kışlası da buradadır ve bugün Mimarlık Fakültesi olarak kullanılmaktadır.

Ayşekadın: Edirne’yi İstanbul’a bağlayan yol üzerinde, kalenin doğu kısmında kurulmuş bir semt olup, daha sonra yine doğuya doğru genişlemiştir. Talatpaşa Caddesi’nin iki yanında yer almaktadır. Edirne Lisesi, Ekmekçizade Kervansarayı burada yer alır. Trakya Birlik’in genel müdürlüğü de bu semttedir. Ayrıca papaz mektebi olarak inşa edilmiş ve bugün Öğretmen Lisesi olarak kullanılan bina, bu semtin son kısımlarında yer alır. Ayrıca Trakya Üniversitesi Ayşekadın ve Kosova Yerleşkeleri buradadır. Trakya Üniversitesi’nin kurulduğu semttir. Küçük Sanayii, Tren Garı civarında son bulur.

Kirişhane: Kalenin güneydoğusunda kurulmuştur. Saraçlar Caddesi ve Eski İstanbul yolu kavşağından başlar, Selamalmaz Yolu’nda son bulur. Güneyinde demiryolu ve Tunca nehri yer alır.

İstasyon: 70’lerde tren garının buraya alınması ile İstasyon Mahallesi adını almış semttir. Çok küçük bir semt olup, demiryolu ile meriç nehri arasında yer alır. Ayrıca Kipa AVM ile Olin Yağ Fabrikası bu semttedir.

Karaağaç: Türkiye’nin Meriç’in batısında yer alan tek yerleşim yeri. 70’lere dek Edirne’nin demiryolu bu semtteydi. Demiryolu burada olduğu için de çok yoğun bir insan akışına sahipti. Pek çok ülkenin eskiden bu semtte konsolosluğu dahi yer alırdı. Osmanlı zamanında daha çok Yunan nüfusun burada yaşadığı söylenir. Bugün, bu semtte kalıcı nüfus az olsa da; burada yaşayanlar mübadele ile gelen Türkler’in torunlarıdır. Semt, Mondros Ateşkes Antlaşması ile sınırlarımızdan çıkarılmış; Lozan Barış Antlaşması ile yeniden kazanılmıştır. Tarihi Edirne Garı’nın bahçesinde, bunu sembolize eden Lozan Anıtı yer almaktadır; bu anıt 90’lı yıllarda inşa edilmiştir. Gar binası, pek çok farklı amaçla kullanılmış ve bugün Trakya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi olarak hizmet vermektedir. Ayrıca semtte, Pazarkule yolu üzerinde Fen Lisesi yer almaktadır. Semte giden yol üzerinde ise (bugün bu yolun adı Lozan Caddesi’dir) pek çok park, çiftlik, düğün salonu ve çay bahçesi ve Edirne Kent Ormanı yer almaktadır.

– 80’lerden sonra gelişen semtler –
Kavgaz-Gölet: Balkan Savaşı’nın cephelerinden biri olan tepe üzerine kurulmuştur. Kıyık semtinin doğusundadır. Semtte suni gölet kurulmasının ardından Gölet Çevresi diye de anılmaya başlamıştır. Bugün Edirne’de en çok konut projesinin yer aldığı, siteler bölgesi diye bileceğimiz bir semttir.

Beşyüzevler: İlhami Ertem Caddesi’nin güneyinde yer alan bir sitenin adıdır aslında. Ancak bu ad zamanla Ayşekadın Yerleşkesi, Yeni Sanayii Sitesi ve Tren Garı arasıda kalan dörtgen bölgenin adı olarak kullanılmaya başlamıştır.

Binevler: Bu da 80’lerde Edirne’nin biraz dışında kalan bir bölgede kurulmuş, bin dairelik bir sitenin adıdır. Fakat zamanla Fatih Mahallesi’nin büyük bir kısmı için semt adı gibi kullanılır olmuştur.

Kutlutaş: Nereden geldiğini bilmediğim bu isim; Kocasinan Mahallesi’nin Olin’den başlayıp Binevler’e kadar olan bölümü için kullanılmakta.

Esentepe: Kavgaz’ın hemen doğusunda olan tepenin adı. Edirne’nin kuzeydoğu kısımlarını oluşturan bu semt de 80 sonrasında oluşmuş ve gelişmeye devam eden bir semttir.

Mahirkent: Kapıkule yolu üzerinde, Yıldırım’ın batısında villalardan oluşan bir sitedir.

Toki-Belkoop: Toki, Edirne’de ilk sitesini Kıyık’ın kuzeyinde yaptı. Ayrıca Toki’nin biraz aşağısında Belkoop (Belediye Kooperatifi)’un yaptığı bir site bulunmakta. Bu bölgede semtleşmiş vaziyette.

Toki 2. Etap: Esentepe semtine bitişiktir. 2015 yılında yaşamın başladığı bu bölgeye, daha sonra yeni devlet hastanesi de yapılmıştır. Ayrıca Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın burada kapalı havuz, spor salonu vb. yatırımları bulunmaktadır.

İskender-Villalar: İskender, Edirne-Kırklareli yolu üzerinde; Edirne’nin hemen çıkışında yer alan bir köy. Köyün hemen yakınında kurulan Serakent ve Avrupa Kent villa siteleri; köyü adeta Edirne’nin semti hâline getirmiştir. Ayrıca Edirne’nin ilk koleji bu semttedir.