Osmanlı’nın Rumeliyi Fethi

Osmanlılar Rumeli’ye Bizans’ın içinde bulundugu karısıklıktan istifade ederek yerlestiler. “Aydın Ogulları devletinin kuvvetli hükümdarı Gazi Umur Bey’in ölümünden sonra, dahilî ve harıcî türlü türlü gailelerle mesgul olan Bizans, Orhan’ın yardımını daha ehemmiyetle temine çalıstı.
Orhan, artık Bizans’ın dahilî işlerine de kuvvetle müdahele ediyordu.

Orhan Gazi’nin Bizans mparatoru Kantakuzenos’un kızı Theodora ile evlenmesi, Bizans ile Osmanlıları müttefik yapmıstı.
Bu ittifak sayesinde Kantakuzenos’a yardım etmek maksadıyla Orhan Gazi’nin oglu Süleyman Pasa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri iki defa Rumeliye

geçmislerdi. 1349 ve 1352 yıllarında gerçeklesen bu geçislerden ikincisinde imparator tarafından Çimbi Kalesi üs olarak Süleyman Pasa’ya verilmisti.

1345′denberi Avrupa kıtasına geçmekte olan Osmanlılar, nihayet, çok siddetli bir deprem neticesinde kale duvarlarının yıkılmasından istifade ederek Gelibolu’ya yerlestiler, Anadolu’dan ve bilhassa Karesi’den birçok Türkler buraya gelip yerlestikleri gibi,

Orhan, bazı göçebe asiretleri de buraya sevketti.
Trakya halkının kaçabilen kısmı, Osmanlı istilası önünde muhaceret ediyor, bos kalan yerler Anadolu’dan gelen Türkler’le dolduruluyordu. 1359′da baslayan bu hareket,

simdiye kadar yalnız Osmanlılar’ın degil, onlardan evvel diger sahil emaretlerinin de yapmıs olduları gibi geçici bir istila degil, hakiki bir yerlesme idi ve asırlar görmüs

Dogu Roma payıtahtı, ilk Osmanlı tehlikesini, kelimenin bütün sümuli ile idrak edebildi.

I. Murad tahta çıkdıgı zaman, Gelibolu, ileri bir hareket üssü olmak üzre, Türkler Avrupa kıyısında kati surette yerlesmisler, hatta Trakya fütuhatı epeyi ilerlemisti.
Orhan’ın tecrübeli kumandanları 1360 seferiyle Trakya’nın strateji bakımından en mühim

yerlerini ele geçirmislerdi. Murad’ın 1389′a kadar süren saltanatı, Balkanlar’da Osmanlı hakimiyetinin sarsılmaz bir sekilde yerlesmesi gayesini istihsal etmisti.

I. Murad 1366′da Balkanları feth etmege basladıgı sırada bu fütühatta muntazam bir hareket planı yapmıs, istikametleri tayin etmis ve birer uç beyligi durumunda

olan cebhe kumandanlarını görevlendirmistir.

Gelibolu berzah sehirlerinde ve Gelibolu’da yerlestikten sonra, Osmanlılar üç istikamette uç teşkil ederek, fetihlere devam ettiler. Birinci uç sahilden Tekfur kasabalarını fethettigi rivayet edilir.

Bunlardan Dimetoka, Kesan, Çorlu ve Edirne’nin Süleyman Pasa öldükten

sonra Bizanslılar tarafından istirdad edildigi için sonradan Birinci Murad devrinde tekrar fethedildikleri anlasılmaktadır.

1360/761 Birinci Murad’ın cülusu

1361/763 Çorlu, Kesan, Dimetoka, Pınarhisar,

Lüleburgaz, Edirne, Gümülcine, Babaeski, Eski Zagra ve

Yenice’nin fethi

1363/765 Filibe’nin fethi

1364/766 Sırpsındıgı savası

1366/767 Gelibolu’nun elden çıkması

1366/768 Kızılagaç Yenicesi, Yanbolu ve

slimye’nin fethi

1367/769 Karinova, Aydos ve Burgaz kalelerinin fethi

1368/770 Vize, Kırkkilise’nin fethi ve payıtahtın

Edirne’ye nakli

1371/773 Samakov ve htiman’ın fethi, Köstendil

Bulgar prensliginin teslim olması ve Çirmen zaferi

1372/774 Sırbistan’ın tabiyyet ve haraç altına

girmesi, Çatalca, ncigiz ve Firecik’in fethi

1373/775 lk Makedonya fütuhatı: skeçe, Drama,

Kavala, Zihne, Serez, Avrethisarı, Vardar Yenicesi ve Kara Ferye’nin fethi

1375/777 Nis‘in fethi

1376/778 Bulgar krallıgının Osmanlı hakimiyetine

girmesi

1377/779 Bizanslıların Gelibolu’yu Osmanlılara

iade etmeleri

1382/784 stip, Manastır ve Pirlepe’nin fethi

1385/787 Ohri’nin fethi ve Arnavutluk’da Savra zaferi

1386/788 Sofya’nın fethi

1388/790 Bulgaristan’nın fethi, Mora’nın kısmen fethi

1389/791 Birinci Kosova muharebesi

1389/791 Birinci Bayezid’ın Kosova meydanında

cülusu, Sırbistan’ın tabiyet altına alınması, Vidin, Üsküb

ve Karatova sehirlerinin fethi, Bosna krallıgının haraca

baglanması

1392/794 skodra’nın ilk fethi

1394/796 Selanik’in ikinci defa alınısı ve Yenisehir

havalisinin fethi

1396/798 Nigbolu zaferi, Arnavutluk’ta skodra,

Akcahisar, Kesriye, Ülgün, Draç ve Berat sehirlerinin fethi

1402/804 Ankara savası

1412/815 Mehmet Çelebi’nin Çamurlu ova’da Musa

Çelebi’yi yenerek Osmanlı ülkesine hakimiyeti

1415/818 Arnavutluk fütühatı ve Akcahisar’ın fethi

1527/934 Yayçe, Banaluka, Sokol, Parga, Krbova

vb. Dalmaçya ve Bosna’da bulunan kalelerin fethedilmesi

1529/936 Viyana muhasarası

1532/938 Alaman seferi

Osmanlılar Rumeli’de fethettikleri bölgelerin halkına karsı istimalet politikası uygulamıslardır. “ste

Osmanlılar Rumeli fütuhatında bu siyasete daima sadık kalmıslardır. Uçlarda gaza akınları devam ederken, devlet kendi himayesine girmis zımmileri, bilhassa köylü ahaliyi

himayeye ve kendi tarafına kazanmaga çalısıyordu.

Derebeyler bertaraf ediliyor, karsı koymadıkları takdirde, bunlar da Osmanlı askerî kadrolarına alınıyordu. Murad II. ve Fatih Mehmed devirlerinde dahi Rumeli’de eski

Bizans timar (proniya) topraklarında Osmanlı timar sipahisi olarak bırakılmıs hıristiyan asker ailelerine rastlıyoruz.
Keza Dusan idaresindeki eyaletlerde voynik adı altında gördügümüz küçük arazi sahibi askerler,

Osmanlı devrinde de (voynuk) yeni devletin askerî kadrolarında muhafaza olundular. XV. asırda bunlar Makedonya, Tesalya ve Arnavutluk’ta idiler. Keza Tuna

üzerinde kalelerdeki martoloslar ve eflak adı altında askerî nizama tabi hristiyan göçebeler kendi beyleri idaresinde Osmanlı askerî kadrosuna alındılar.
Bu siyaset Osmanlıların Rumeli’de yayılısını kolaylastırmıstır. Fakat asıl Osmanlıların ortodoks kilisesine karsı gösterdikleri iyi muâmele ve tatbik ettikleri vergi siyasetidir ki,

Osmanlı idaresinin genis halk kitleleri ve köylü sınıfı tarafından benimsenmesini saglamıstır.

Kaynak :

T.C.
BASBAKANLIK
DEVLET ARSVLER GENEL MÜDÜRLÜGÜ
Osmanlı Arsivi Daire Baskanlıgı
Yayın Nu: 55